Vardiya'da nöbet değişimi

Unlimited
2 saat önce
2 dakikada okunur

2022’den bu yana güncel sanat üretimlerini Kundura Hafıza Arşivi etrafında bir araya getiren Vardiya, genişleyen yapısıyla araştırmacıları, sanatçıları ve kültür profesyonellerini arşivle birlikte düşünmeye çağırıyor

2022’den bu yana güncel sanat üretimlerini Kundura Hafıza Arşivi ile buluşturan Vardiya, yapısını genişleterek araştırmacıları, sanatçıları ve kültür profesyonellerini arşivle birlikte düşünmeye davet ediyor. Program, arşivle kurulan ilişkiyi süreklilik, devralma ve kolektif sorumluluk kavramları etrafında ele alan bir çalışma ve araştırma modeli sunuyor.

Adını, Venedik İtalyancasındaki vàrdia ve İtalyanca guardia sözcükleri ile “korumak, gözetmek, nöbet tutmak” anlamlarına gelen İtalyanca guardare fiilinden Türkçeye uyarlanmış “vardiya” kelimesinden alan program, işçilerin birbirlerine nöbetlerini devrettikleri vardiyalı çalışma sisteminden hareketle tasarlandı. Bu kavramsal çerçeve, arşivin korunması ve aktarılmasını bireysel bir eylemden ziyade, süreklilik taşıyan ortak bir sorumluluk alanı olarak ele alıyor.

Vardiya, Beykoz Kundura’nın yenilikçi ve araştırma odaklı yaklaşımı ile Kundura Hafıza’nın yerel bilgiye odaklanan, yitirilenleri korumayı ve görünür kılmayı amaçlayan yapısının birlikteliğinden doğdu. Program kapsamında Kundura Hafıza, nöbete gelen araştırmacı ve sanatçılara arşivini emanet ederek, arşivle doğrudan temas kurulabilen bir çalışma süreci sunuyor.

Türkiye’den farklı disiplinlerde çalışan araştırmacıların ve sanatçıların davet edildiği Vardiya, arşivi koruyan, gözeten ve nöbet tutan bir çalışma dizilimi olarak kurgulanıyor. Program, arşivciliğin temelinde yer alan toplama ve derleme ilkelerinden hareketle, sanatçıya yorumlama yetkisi tanıyor; sanat pratiği aracılığıyla bir araştırma alanı yaratmayı hedefliyor. Bu yapı, arşive sanatçılarla birlikte iştirak edilmesine ve arşivin farklı okuma biçimleriyle erişilebilir kılınmasına olanak sağlıyor.

Yılın belirli dönemlerinde, belirli süreleri kapsayan çalışma bölümlerinde Vardiya’ya açık çağrıyla seçilen araştırmacılar ve sanatçılar, nöbet değişiminde arşivi bir sonraki nöbeti tutacak katılımcıya devrediyor. Bu devrin nasıl gerçekleşeceğine ise yaratıcı süreç içinde katılımcının kendisi karar veriyor; kimi zaman bir not, kimi zaman arşivden seçilen bir buluntu ya da iz bu aktarımın parçası olabiliyor.

Vardiya’nın bu vardiyalı çalışma ve araştırma sistemi kapsamında ortaya çıkan kavramsal ve pratik oluşumlar, kamusal bir program aracılığıyla paylaşıma açılıyor. Konuklarla buluşulan bu ortamda araştırmacı ve sanatçılara, süreç boyunca araştırma sorularını nasıl derinleştirdikleri, zihinlerinde hangi fikirlerin oluştuğu, nelerden esinlendikleri, arşive nasıl yaklaştıkları ve arşivde geçirdikleri sürenin onlarda ne tür düşünsel ve duygusal izler bıraktığı soruluyor. Sohbet formatında gerçekleşen bu buluşmalar, arşivle yürütülen araştırma pratiğini kamusal bir paylaşım alanına dönüştürüyor.

Programın kapsamı ve başvuru süreci

Farklı disiplinleri bir araya getirmeyi, arşivle buluşmayı ve geçmişten gelen bilgi birikimini günümüze taşımayı hedefleyen Kundura Hafıza Arşiv ve Araştırma Merkezi, odak noktası olan endüstrileşme, kültürel mirası koruma, kent hafızası ve sözlü tarih konularında özgün projelere destek ve çalışma alanı sağlayacak.
Programa açık çağrı ile araştırmacılar ve sanatçılar kabul edilecek.
Her proje alanından iki kişi olmak üzere toplam altı katılımcı 20.000 TL tutarındaki destekten yararlanacak.
16 Ocak'ta başlayan proje başvuruları ve 20 Şubat 2026 günü son bulacak. Başvuruları kabul edilen araştırmacıların arşiv çalışmalarını 6-12 Nisan, 13-19 Nisan ve 20-26 Nisan araştırma dönemlerinden birinde yapmaları ve çalışma sonuçlarını 13 Haziran’da düzenlenecek oturumda sunmaları gerekir.

Araştırma alanları

Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemi Endüstrileşme Çalışmaları: Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemlerinde kamu veya özel sektör eliyle yürütülen sanayileşme çalışmaları, sanayi merkezleri, üretim sistemleri, işçi hareketleri, emek tarihi, sosyokültürel faaliyetlere odaklanan çalışmaları kapsar.

Kültürel Mirası Koruma ve Kent Hafızası Çalışmaları: Türkiye’nin başta endüstri mirası olmak üzere, somut ve somut olmayan kültürel mirasının araştırılması, kayıt altına alınması, yeniden işlevlendirme yöntemiyle sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik akademik çalışmaların yapılabilmesi için üretilen projeleri kapsar.

Sözlü Tarih Çalışmaları: Bireysel hafıza ile kolektif hafıza arasındaki bağları güçlendirecek, yazılı tarihin erişemediği yeni kaynak ve tanıklıkları literatüre kazandırabilecek sözlü tarih çalışmalarını kapsar.