Şehzade’nin Sıra Dışı Dünyası: Abdülmecid Efendi

Sakıp Sabancı Müzesi (SSM) 21 Aralık 2021 - 1 Mayıs 2022 tarihleri arasında Şehzade’nin Sıra Dışı Dünyası: Abdülmecid Efendi sergisine ev sahipliği yapıyor. Sergi, Türkiye sanat tarihinde derin izler bırakmış, kendisi de önemli bir ressam olan, hat, müzik ve edebiyatla da ilgilenen, pek çok sanatçının ve kurumun hamiliğini üstlenmiş Abdülmecid Efendi’nin hayatı ve sanatı üzerinden kurgulanıyor


Abdülmecid Efendi, Hanzade Sultan Portresi, 1936, Tuval üzerine yağlıboya SSM Resim Koleksiyonu


Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi, Sabancı Holding’in desteğiyle gerçekleşen Şehzade’nin Sıra Dışı Dünyası: Abdülmecid Efendi sergisi; SSM’nin koleksiyonu, 14’ü resmi kurum koleksiyonu, 17’si aile koleksiyonu, özel müze ve galeri koleksiyonlarından eserlerle birlikte hayatının son 20 yılını geçirdiği Fransa’nın Nice şehrindeki Musee Massena Koleksiyonu’ndan 1926 tarihli bir otoportre ile Rochefort’taki Pierre Loti Müze Evi’nden gelen ve Abdülmecid Efendi’nin Loti’ye hediye ettiği orijinal çerçeveli iki resimle beraber 60 tablo ve 300’ü aşkın belgeden oluşuyor.

Abdülmecid Efendi oğlu Ömer Faruk ile kütüphanesinde Milli Saraylar Arşivi

Abdülmecid Efendi’nin sanatını kapsamlı bir bakış açısıyla ele alan sergide ayrıca SSM koleksiyonunda yer alan Abdülmecid Efendi’ye ait altı eser ilk kez bilimsel bir araştırma ile Görünenin Ötesinde Abdülmecid Efendi başlıklı bölümde yer alıyor. Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi iş birliğiyle gerçekleştirilen çalışmada Abdülmecid Efendi’nin resim tekniği, eserlerinin geçirmiş olduğu restorasyon çalışmaları, kullandığı malzemelerin yapısı, rengi, boya katmanları ve dokusu ile onun sanatsal üretim koşullarına ışık tutuyor.

Abdülmecid Efendi, Genç Kız, 1906, Kağıt üzerine pastel SSM Resim Koleksiyonu


Sakıp Sabancı Müzesi Müdürü Dr. Nazan Ölçer "Sultan Abdülaziz’in saltanatı sırasında doğan ilk oğlu Abdülmecid Efendi, çok erken yaşlarda babasının trajik ölümünü yaşamış ve bunu hiçbir zaman unutamamış. Hayatının yaklaşık elli yılını şehzâde, dört senesini veliahd, yaklaşık on altı ayını halife, son yirmi yılını ise sürgünde geçirmiş. Yetmiş altı senelik ömründe mutlakiyet, meşrutiyet ve cumhuriyet olmak üzere üç rejime de tanıklık etmiş, iki dünya harbi yaşamış... Osmanlı’nın son veliahdı ve son halifesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin de seçtiği ilk ve tek halife Abdülmecid Efendi, Osmanlı İmparatorluğu’nun parçalanıp tarihe karışmasının bizzat şahidi olmuş. Kuşkusuz yaşanan askeri ve siyasi olaylardan en çok etkilenen kişilerden biri ancak her zaman müşfik bir baba ve dede olduğunu görüyoruz. Ressam kimliğinin yanında müzik ve hat sanatı ile ilgilenmiş; şehzâdeliğinden itibaren aydınları ve sanatçıları desteklemesinin yanı sıra onlarla kurduğu yakın dostluklarla Osmanlı hanedanı için alışılmışın ötesinde olmuş. Zamanının ruhunun farkında, Doğu-Batı ve gelenek-modernite ikilemleri karşısında din ve geleneğine bağlı olmakla beraber Batı’ya da açık bir Türk münevveri olarak yaşamış. Müzemizdeki sergide Doğu’yu ve Batı’yı kendi içinde harmanlamış bir modern çağ prensi olan Abdülmecid Efendi’yi çoğu ilk kez yan yana gelmiş, ilk defa görülecek bir seçkiyle anıyor, Şehzadenin çok yönlü sanatına odaklanıyoruz. Sergimizde Şehzade’nin ressamlığının yanı sıra edebiyat ve müzikle ilişkisine, dönemin aydınları ve sanatçılarıyla kurduğu yakın dostluklara bakacağız. Tevfik Fikret’in şiirinden esinlenerek çizdiği üç adet Sis tablosunu ilk kez yan yana göreceğiz. Yakın dostu Pierre Loti’ye hediye ettiği manzara tabloları; mektupları, bazısı bilinmeyen aile fotoğrafları, aralarında yakın dostu Abdülhak Hamit’in Finten oyununun prömiyeri için verdiği davet de olmak üzere pek çok menünün de olduğu 300’den fazla belgeyle Abdülmecid Efendi’yi keşfedeceğiz. Sergi boyunca ziyaretçilerimize sarayın ilk kapsamlı resim koleksiyonunun oluşmasını da sağlayan babası Sultan Abdülaziz’e ait besteler eşlik edecek. Tüm sanatseverleri bu sıra dışı Şehzade’yi daha yakından tanımak üzere müzemize bekliyoruz” sözleriyle Abdülmecid Efendi'ye dair sundukları arka planın kapsamını paylaşıyor.


Solda: Abdülmecid Efendi, Siste Kalyon, 1895-1896 Tuval üzerine yağlıboya SSM Resim Koleksiyonu

Sağda: Abdülmecid Efendi, Sis, Tuval üzerine yağlıboya İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü, Aşiyan Müzesi

Şehzade’nin Sıra Dışı Dünyası: Abdülmecid Efendi sergisi 1 Mayıs 2022 Pazar gününe kadar SSM’de Galeri -2’de ziyaret edilebiliyor.