Sanat gündeminde neler var?
Her hafta, sergilerden açık çağrılara, bienallerden çok disiplinli programlara uzanan güncel gelişmeleri kısa notlarla bir araya getirerek sanat gündemine dair bir seçki sunuyoruz
İKSV tarafından düzenlenen 19. İstanbul Bienali için savaşın etkilerini konu alan proje önerilerine yönelik açık çağrı duyuruldu. Küratörlüğünü LIU Ding ve Carol Yinghua LU’nun üstlendiği bienal, 18 Eylül - 14 Kasım 2027 tarihleri arasında gerçekleşecek. Ana mekânı Artİstanbul Feshane olarak belirlenen bienalin kavramsal çerçevesinin Aralık 2026’da açıklanması planlanıyor.
Türkiye’den ve yurt dışından tüm disiplinlerde çalışan sanatçılara açık olan çağrı, özellikle savaşı yaşamış veya savaşın etkilerini deneyimlemekte olan sanatçıların katılımını bekliyor. Küratörler, sanatın resmî anlatıların dışında kalan deneyimleri görünür kılma, kişisel tanıklıklara alan açma ve alternatifleri hayal etme imkânlarından hareketle savaş ve barış üzerine birlikte düşünmeye davet ediyor. Bienalin genel kavramsal çerçevesi içindeki belirli bir araştırma hattını derinleştirmek üzere hazırlanan çağrıya, 19 Ekim-22 Kasım tarihleri arasında Türkçe veya İngilizce başvurulabilecek. Başvurular için 3.500 karakteri aşmayan bir proje önerisi ve portfolyo hazırlanması gerekiyor. Dosyalar, 22 Kasım saat 23.59’a kadar İKSV’nin çevrimiçi başvuru sistemi üzerinden iletilebilecek.
SAHA Studio, Temmuz-Aralık 2026 döneminde ağırladığı beş sanatçının devam eden araştırma ve üretimlerini 23-24 Ekim tarihlerinde düzenleyeceği Ara Dönem Buluşması’nda izleyiciyle paylaşacak. İstanbul Manifaturacılar Çarşısı’ndaki (İMÇ) çalışma mekânlarında gerçekleşecek buluşmada Ateş Alpar, Osman Bozkurt, Şafak Çatalbaş, Etem Şahin ve Doğa Yirik projelerini tanıtacak. Program kapsamında ayrıca ARTWORKS ile yürütülen küratöryel iş birliği çerçevesinde Yunanistan’dan İstanbul’a gelen ve altı hafta boyunca araştırmalarını sürdürecek olan küratör Steffi Stouri de kendi pratiğini ziyaretçilerle paylaşacak.
Bu dönem Ateş Alpar, çalışma hayatındaki güvencesizliği işçilerin kullandığı malzemeler, giysilerindeki renkler ve emek verileri üzerinden inceliyor. Osman Bozkurt, Süleymaniye, Unkapanı ve Küçükpazar bölgesinde 15 yılı aşkın süredir belgelediği mekânsal değişimden hareketle bir kitap ve yerleştirme hazırlıyor. Şafak Çatalbaş, Aheste Grevleşme projesinde iş yavaşlatma eylemini performans ve butoh pratiğiyle ilişkilendiriyor. Etem Şahin, Carnet d’Istanbul: Vivienne Noir’ı Ararken projesinde kurmaca bir sanatçının güncesi üzerinden alternatif bir sanat tarihi kurguluyor. Doğa Yirik ise toplumsal hareketleri belgeleyen, formel eğitim almamış genç video ve foto muhabirlerinin kayıt tutma pratiklerinden hareketle kolektif bir film üzerinde çalışıyor.
Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi, İş Sanat ve Arkas Sanat iş birliğiyle hazırlanan 1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar sergisine ev sahipliği yapıyor. Prof. Dr. Gül İrepoğlu küratörlüğündeki sergi, Türkiye İş Bankası Sanat Eserleri Koleksiyonu ile Arkas Sanat Koleksiyonu’ndan yaklaşık 200 eseri bir araya getiriyor.
Adını Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Avrupa’daki eğitimlerini yarıda bırakarak İstanbul’a dönen sanatçılardan alan 1914 Kuşağı, izlenimciliğin etkisiyle geliştirdiği renk ve ışık anlayışı, figür ve manzaraya getirdiği yeni yaklaşımlarla Türkiye’de modern resmin gelişiminde belirleyici bir rol oynadı. Sergi, bu kuşağın yetişmesinde etkili olan hocaların eserlerinden başlayarak İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Sami Yetik, Ali Sami Boyar, Hüseyin Avni Lifij, Mehmed Ruhi Arel, Nazmi Ziya Güran ve Hikmet Onat’ın üretimlerini portre, iç mekân, figürlü kompozisyon, natürmort ve peyzaj başlıkları altında sunuyor. Zamanı Paylaşanlar bölümünde aynı dönemde çalışan ressamların eserleriyle kuşağın sanatsal çevresi ortaya konurken Binbir Filizli Bahçe bölümünde öğrencilerinin eserleri aracılığıyla sonraki kuşaklara aktardıkları resim anlayışı izleniyor. Böylece sergi, Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarından Cumhuriyet’in ilk dönemlerine uzanan süreçte sanat eğitiminin, resim anlayışlarının ve kuşaklar arasındaki etkileşimin nasıl değiştiğine ilişkin bir çerçeve sunuyor. 1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar, 12 Temmuz 2027’ye kadar Beyoğlu’ndaki Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nde görülebilir.
Frieze London ve Frieze Masters, 14-18 Ekim tarihleri arasında Londra’daki Regent’s Park’ta iki ayrı fuar alanında gerçekleşiyor. 48 ülke ve bölgeden yaklaşık 300 galerinin katıldığı fuarlardan Frieze London yaşayan sanatçıların güncel üretimlerine, Frieze Masters ise antik dönemden 20. yüzyılın sonlarına uzanan sanat eserlerine odaklanıyor. Bu yıl 24. edisyonunu düzenleyen Frieze London’da Carol Yinghua Lu küratörlüğündeki The Code Universe bölümü, popüler kültürü şekillendiren dinamikleri sanatçıların üretimleri üzerinden inceliyor. 14. edisyonunu gerçekleştiren Frieze Masters’ta ise Devika Singh ve Sofia Gotti küratörlüğündeki Spotlight, 1950’lerden 1970’lerin sonlarına uzanan dönemde Asya, Güney Amerika, Karayipler, Afrika ve Avrupa’da üretim yapan sanatçıların eserlerini bir araya getiriyor. Anke Kempkes’in hazırladığı Queering Modernism programı da toplumsal cinsiyet ve cinselliğin 20. yüzyıl sanatının şekillenmesindeki rolüne odaklanıyor.
Fuarlar kapsamında sanatçı konuşmaları, film gösterimleri ve yeni üretimlerin yanı sıra genç sanatçıların eserlerini kamusal koleksiyonlara kazandırmaya yönelik programlar da düzenleniyor. Bu yıl ilk kez verilen Dasha Shenkman Focus Fund kapsamında, Londra’da yaşayan sanatçı Okiki Akinfe’nin bir resmi, ışıklı kutu çalışması ve hazırlık çizimi, İngiltere’nin Kendal kentindeki Abbot Hall koleksiyonu için satın alındı. Contemporary Art Society aracılığıyla yürütülen 30 bin sterlinlik satın alma fonu, Frieze London’ın genç galerilere ayrılan Focus bölümünde temsil edilen sanatçıları destekliyor. Siyah kimliği, Britanyalılık ve temsil meselelerini sanat tarihi, popüler kültür ve kişisel deneyimleri üzerinden işleyen Akinfe’nin eserleri böylece bir kamu koleksiyonuna dahil edilmiş oldu. Frieze London ve Frieze Masters, 18 Ekim’e kadar ziyaret edilebilecek.
Salt Galata, üretim mekânlarının geçirdiği dönüşümü ve çalışma hayatının toplumsal, mekânsal ve bedensel etkilerini odağına alan İşi Olmayan Giremez sergisine 17 Ekim’den itibaren ev sahipliği yapıyor. Sergi, 1980’lerden itibaren sanayi üretiminin kent merkezlerinden uzaklaşmasıyla fabrikaların değişen konumunu ve emeğin gündelik yaşamın farklı alanlarına yayılmasını konu alıyor. Fabrikaların özelleştirilmesi, üretimin küresel tedarik zincirlerine taşınması ve çalışma koşullarındaki değişimler, sergide işçi bedeninden kent ölçeğine uzanan farklı perspektiflerle değerlendiriliyor.
Sergide Merve Bedir, otomasyonun insan, makine ve mekân arasındaki ilişkileri nasıl şekillendirdiğine odaklanırken Kamil Dalkır ve Sibel Karadağ, İstanbul’daki geri dönüşüm işçilerinin çalışma koşullarını küresel atık ticaretiyle ilişkilendiriyor. belit sağ, Sümerbank Bakırköy Bez Fabrikası’nın özelleştirilme sürecini; Dilşad Aladağ ise Simyonoğlu Fabrikası’nın müzeye uzanan geçmişini inceliyor. Metehan Özcan, buluntu belgeler aracılığıyla modernist çalışma ve barınma mekânlarının tarihine bakıyor. Sultan Gökdemir, 1989 işçi eylemlerinin kentte yarattığı kolektif hareketliliği belgelerken Tamar Levit ve Yaën S. Levi, tekstil işçilerinin hak mücadelesini Neval Tarım ve Çalışan Eller korosuyla birlikte yürüttükleri çalışmaya taşıyor. Programını Eylül Şenses’in hazırladığı İşi Olmayan Giremez, 14 Şubat 2027’ye kadar Salt Galata’da ücretsiz ziyaret edilebilir.
12 - 18 Ekim 2026 sergi seçkisi
İstanbul
Perili | Haunted - Daniel Canogar, DRIFT, Kemal Önsoy, Marco Brambilla, Memo Akten, Quayola, Rafael Lozano-Hemmer, teamLab, Zimoun / Küratör: Kumru Eren / 19 Eylül 2026 - 15 Ağustos 2027 / Borusan Contemporary
Zaman Mekân Geometri - Olivo Barbieri / Küratör: Fırat Arapoğlu / 19 Eylül 2026 - 15 Ağustos 2027 / Borusan Contemporary
MS 2019 - 2026: Bağlantısız Fikirlerden Oluşan Tutarlı Bir Düşünce Akışı - Basim Magdy / 17 Eylül - 24 Ekim 2026 / .artSümer
Anka Kuşu Kalesi - Christiane Peschek / 17 Eylül - 31 Ekim 2026 / SANATORIUM
Ne Tatlı Ayrılık - Nancy Atakan ve Dilek Aydın / 17 Eylül - 31 Ekim 2026 / Pi Artworks İstanbul
Resim Sergisi - Gülsün Karamustafa / 17 Eylül - 28 Ekim 2026 / BüroSarıgedik
Sessiz Mevcudiyet - Ebru Duruman / 17 Eylül - 25 Ekim 2026 / Dirimart Pera
Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları / Program: Tuğçe Kaplan, Vasıf Kortun / 16 Eylül 2026 - 14 Mart 2027 / Salt Beyoğlu
Gönül İşi - :mentalKLINIK, Hüseyin Bahri Alptekin, Haluk Akakçe, Yeşim Akdeniz, Rasim Aksan, Francesco Albano, Semiha Berksoy, Hera Büyüktaşcıyan, Taner Ceylan, Hussein Chalayan, Michael Craig-Martin, Ergin Çavuşoğlu, İpek Duben, Ayşe Erkmen, Leylâ Gediz, Kendell Geers, Anton Henning, Mustafa Hulusi, İdil İlkin, Merve İşeri, Şahin Kaygun, Nuri Kuzucan, Arik Levy, Merve Morkoç, Youssef Nabil, Julian Opie, Lara Ögel, Serkan Özkaya, Güçlü Öztekin, Seza Paker, Thomas Ruff, Sarkis, Yusuf Sevinçli, Erinç Seymen, Arslan Sükan, Murat Şahinler, Ali Emir Tapan, Evren Tekinoktay, Ayça Telgeren, Defne Tesal, Margaret R. Thompson, TUNCA, Gavin Turk, Elif Uras, Viron Erol Vert, Erwin Wurm, Burcu Yağcıoğlu, Nil Yalter, Nazım Ünal Yılmaz / 16 Eylül - 7 Kasım 2026 / Galerist
Patina - Oddviz / 12 Eylül - 31 Ekim 2026 / Art On
Sanatçıyı Beslemeyiniz - Seda Gazioğlu / 11 Eylül - 17 Ekim 2026 / Merdiven Art Space
Akışkan Korku - Vahid Danaiefar / 11 Eylül - 31 Ekim 2026 / Simbart Projects
Ustasından Sonra Karşılaşmalar, Diyaloglar, Ayrışmalar - Bedri Rahmi Eyüboğlu, Burhan Temel, Burhan Uygur, Dinçer Erimez, Erol Deran, Fikret Mualla, Halil Dikmen, Hanefi Yeter, Hüseyin Bilişik, Kainat Barkan Pajonk, Komet, Leyla Gamsız, Malik Aksel, Mehmet Pesen, Memduh Kuzay, Naile Akıncı, Nevin Çokay, Özdemir Altan, Sabri Berkel, Şevket Dağ, Yusuf Katipoğlu, Zehra Aral / 4 Eylül - 24 Ekim 2026 / Terakki Vakfı Sanat Galerisi
the sun and the mountain - Ugo Rondinone / 2 Eylül - 8 Kasım 2026 / Dirimart Dolapdere
Atlas 1/137,035999 - Tayfun Erdoğmuş / Küratör: Eda Berkmen / 24 Haziran 2026 - 3 Ocak 2027 / Arter
Gökyüzü Şekerdendi - Melike Abasıyanık Kurtiç, Adel Abidin, Lene Adler Petersen, Ahu Akgün, Francesco Albano, Hüseyin Bahri Alptekin, Gökhun Baltacı, Yto Barrada, Mehtap Baydu, Elina Brotherus, Fatma Bucak, Elif Erkan, Ayşe Erkmen, Dan Graham, Karl Horst Hödicke, Fatoş İrwen, Arthur Köpcke, Inge Mahn, Yıldız Moran, Ahmet Öğüt, Sophia Pompéry, Gerhard Rühm, Stéphanie Saadé, Stefan Wewerka / Küratör: Selen Ansen / 24 Haziran 2026 - 28 Mart 2027 / Arter
Seyahat Sanatı - Sadberk Hanım Müzesi ve Ömer Koç Koleksiyonlarından / Küratör: Makbule Merve Uca / 8 Mayıs 2026 - 23 Mayıs 2027 / Meşher
Seni Sevmek Çok Zor! - Mehtap Baydu / Küratör: Selen Ansen / 29 Nisan - 15 Kasım 2026 / Arter
Yapım Aşamasında - Murat Akagündüz, Volkan Aslan, Can Aytekin, Fatma Bucak, Aslı Çavuşoğlu, Nermin Er, Cevdet Erek, Ayşe Erkmen, İnci Furni, Babak Golkar, Deniz Gül, Eric Hattan, Emre Hüner, Gözde İlkin, Ahmet Doğu İpek, Šejla Kamerić, Esen Karol, Ali Kazma, Lucia Koch, Hans Peter Kuhn, Nuri Kuzucan, Füsun Onur, Yasemin Özcan, Sarkis, Serkan Taycan, Canan Tolon, VOID / Küratör: Emre Baykal / 1 Nisan 2026 - 14 Mart 2027 / Arter
Canavarların Vaatleri - A. Serkan Aka, Canavar, Hilal Polat, İrem Aydın, Lara Ögel, Ömer Tevfik Erten, Seçil Epik, Şafak Şule Kemancı, Yaşam Şaşmazer, Zeynep Kılınç / Küratör: Ezgi Hamzaçebi / 1 Mart - 31 Aralık 2026 / HARA
Yorumlar