Sanat gündeminde neler var?
Her hafta, sergilerden açık çağrılara, bienallerden çok disiplinli programlara uzanan güncel gelişmeleri kısa notlarla bir araya getirerek sanat gündemine dair bir seçki sunuyoruz
Modern ve çağdaş sanat müzelerinin gelişimine yönelik uluslararası bir düşünce ve paylaşım platformu oluşturan, 91 ülkeden bini aşkın müze profesyonelini bünyesinde bulunduran Uluslararası Modern Sanat Müzeleri Komitesi (CIMAM), 2026 Outstanding Museum Practice Award’ın sahiplerini açıkladı. Ödülün altıncı edisyonunda Brezilya’dan Associação Cultural Acervo da Laje’nin sanat eğitimi ve yetiştirme modeli ile Güney Kore’den Seoul Museum of Art’ın Buk SeMA şubesinde yürütülen Parallel Views: Art in Conversation programı ödüle değer görüldü. Bu yıl 21 ülkeden 33 adaylığın değerlendirildiği seçkide, farklı ölçek ve koşullarda çalışan kurumların topluluklarla kurduğu uzun soluklu ilişkiler öne çıktı.
Salvador’un çeperlerinde faaliyet gösteren Acervo da Laje, yerel bilgi ve kültürel pratiklerden hareketle geliştirdiği müze modeli ve 16 yıldır sürdürdüğü eğitim çalışmalarıyla; Buk SeMA ise engelli ve engelsiz ziyaretçiler için ayrı programlar oluşturmak yerine ortak sanat deneyimleri ve diyalog üzerine kurduğu erişilebilirlik yaklaşımıyla seçildi. 2021’de başlatılan ödül, müzelerin erişilebilirlik, kamusal katılım ve topluluklarla ilişki kurma biçimlerinde geliştirdiği, farklı bağlamlara uyarlanabilecek uygulamalara odaklanıyor. Ödül alan iki program, 20-22 Kasım tarihlerinde Harare’de düzenlenecek CIMAM Yıllık Konferansı’nda müze profesyonellerine sunulacak.
SAHA, Türkiye’de güncel sanat alanında çalışan bağımsız sanat inisiyatiflerine yönelik Sürdürülebilirlik Fonu’nun 2027 dönemi için açık çağrısını başlattı. Program kapsamında 10-12 bağımsız inisiyatife, her biri için 200 bin TL’ye kadar yıllık destek sağlanacak. 2014’te hayata geçirilen fon, bugüne kadar Türkiye’nin 19 şehrinden 52 bağımsız sanat inisiyatifi, sanatçı projesi ve yayınına karşılıksız kaynak sağladı.
Çağrıya Türkiye’de güncel görsel sanatlar alanında faaliyet gösteren, kâr amacı gütmeyen ve ticari faaliyet yürütmeyen bağımsız kolektif yapılar başvurabiliyor. Başvuru sahiplerinin fiziksel bir mekâna ya da sürekli bir çevrimiçi mecraya sahip olması ve 2026 boyunca düzenli, halka açık ve ücretsiz programlar gerçekleştirmiş olması gerekiyor. Daha önce fona başvuran veya destek alan inisiyatiflerin de yeniden başvurabildiği çağrı için son tarih 18 Ekim 2026 saat 23.59; sonuçların ise kasım ayı sonunda açıklanması planlanıyor.
Sanatçı, eğitimci ve yazar Özer Kabaş’ın çok yönlü pratiğine odaklanan Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları, Salt Beyoğlu’nda ziyarete açıldı. Tuğçe Kaplan ve Vasıf Kortun tarafından programlanan sergi, Kabaş’ın 1960’lardan 1990’lara uzanan üretimini resim, sinema, tasarım, yazı ve sanat eğitimi arasındaki geçişler üzerinden ele alıyor. Figüratif ve soyut sanat arasındaki ayrımlara mesafeli duran Kabaş’ın “sentez”, “montaj”, “yatay ve dikey etkiler” gibi kavramlarla geliştirdiği düşünsel çerçeve; yerel görsel kültür, uluslararası sanat ortamı ve sanatçının kendi deneyimi arasındaki ilişkiye işaret ediyor. 1970’lerden itibaren pratiğinin merkezine yerleşen deniz ise balıkçılar, denizciler ve liman işçilerinden kıyılara, adalara ve mitolojik anlatılara uzanan bir görsel dağarcıkla Kabaş’ın emek, doğa ve gündelik yaşam üzerine düşünmesinin zeminini oluşturuyor.
Salt’ın 2022’den bu yana Kabaş’ın sanatsal ve entelektüel mirası üzerine yürüttüğü arşiv ve araştırma çalışmalarının bir uzantısı olan sergide sanatçının resimleri ve özgün baskıları, Urart Sanat Atölyesi için tasarladığı takılar, İstanbul Hatırası (1967), Altan Gürman ile Marmara Adası’nda çektiği belgesel ve Salt Araştırma Özer Kabaş Arşivi’nden belgeler bir araya geliyor. Mehmet Güleryüz, Fatma Tülin ve Sedat Pakay’ın yapıtlarının da yer aldığı sergi, Kabaş’ın üretimini sanat eğitimi ve dönemin kültür ortamındaki temaslarıyla birlikte izlemeye olanak tanıyor. Sergiye eşlik edecek söyleşi, gösterim ve panellerden oluşan kamu programı ise 30 Eylül saat 18.30’da şair ve çevirmen Cevat Çapan’ın Salt Beyoğlu Açık Sinema’daki konuşmasıyla başlayacak. Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları 14 Mart 2027’ye kadar ziyaret edilebilir.
Açık deniz, açık zaman: Özer Kabaş ve çağdaşlığın kıyıları
Sanatçı, eğitimci ve yazar Özer Kabaş’ın disiplinlerarası pratiğini arşiv belgeleriyle buluşturan Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları sergisi 16 Eylül 2026 - 14 Mart 2027 tarihleri arasında Salt Beyoğlu’nda gerçekleşiyor. Kabaş’ın pratiğinde öne çıkan özgürleştirici çağdaşlığı ve karşı kıyılar arasında kurduğu özgün diyaloğu odağımıza aldık
Yazı: Seda Yavuz
Çanakkale Bienali, 10. edisyonunu 10 Ekim-20 Kasım tarihleri arasında Metcezir (Ebb & Flow) başlığıyla gerçekleşecek. Türkiye’nin yanı sıra Hollanda, Almanya, Güney Kore, İngiltere, Çin, Romanya, Fransa ve Belçika’dan 60’ın üzerinde sanatçının katılacağı bienal, Çanakkale’nin kıyı coğrafyasından hareketle su ile toprak arasındaki ilişkiyi zaman, hafıza, gündelik yaşam ve dönüşüm eksenlerinde ele alıyor. Kentin doğal ve kültürel yapısını programın bir parçası olarak değerlendiren 10. edisyon; sergiler, performanslar, paneller, söyleşiler ve atölyelerle Çanakkale merkezinden Troya, Ayvacık, Adatepe ve Assos’a uzanan 15 sergi ve etkinlik mekânına yayılacak.
Çanakkale Bienali İnisiyatifi (CABININ) tarafından düzenlenen bienal, tek bir küratoryal yapı yerine katılımcı ve kolektif bir modelle hazırlanıyor. Bu edisyonda yer alacak eserlerin belirlenmesini Deniz Erbaş, Ebru Nalan Sülün, Halil Yoleri, Loukia Thomopoulou, Seyhan Boztepe, Vince Briffa, Yasemin Ülgen ve Gu Zhenqing’den oluşan kurul üstleniyor. Program Troya Müzesi ve MAHAL çevresindeki kültür kurumlarından Ayvacık Tartışık Köyü’ne, Adatepe Zeytinyağı Müzesi’nden İda Blue ve Assos Güneşane Vakfı’na uzanıyor. Çanakkale Balıkhane ise kentin denizle kurduğu ilişkiye odaklanan bir seçkiye ev sahipliği yapacak.
Bienalin Metcezir başlığı altında geliştirdiği su ve toprak ilişkisi, Çanakkale’nin seramik üretim geleneğine ayrılan özel bir bölümde doğrudan malzeme üzerinden ele alınıyor. Yasemin Ülgen’in Troya Müzesi için kurguladığı seçki; geleneksel bilgi, zanaat, endüstriyel üretim teknolojileri ve çağdaş sanat arasındaki ilişkiler üzerinden Çanakkale’nin seramik mirasına bakıyor. British Council Kültür Yoluyla Bağlantılar Programı kapsamında sanatçı ve The Ceramic House kurucusu Kay Aplin ile yürütülen çalışma ise seramiğin kamusal alandaki olanaklarına odaklanıyor. Aplin’in Çanakkale’de üreteceği yeni eser, bienalin sona ermesinin ardından kentte kalıcı bir kamusal sanat yapıtı olarak yer alacak.
10. edisyon aynı zamanda CABININ’ın bienaller arasındaki dönemde MAHAL ve StudioMAHAL üzerinden geliştirdiği uluslararası programlarda ortaya çıkan üretimleri bienalin sergilerine taşıyor. Bunlardan Deniz Villaları - Ekolojik Geçişler, Institut Français de Turquie ve Goethe-Institut İzmir iş birliğiyle 2025’te başlatılan uluslararası bir konuk sanatçı programı. Akdeniz coğrafyasındaki ekolojik, kültürel ve toplumsal dönüşümlere odaklanan program kapsamında farklı ülkelerden sanatçılar yerel çevreler, ekolojik geçişler ve Akdeniz’in ortak meseleleri üzerine çalışmalar geliştirdi. Bu süreçte ortaya çıkan sanatçı üretimleri, bienalin su ve deniz odağıyla ilişki kuracak biçimde 10. edisyonda ilk kez birlikte sergilenecek.
Bienal programına dahil edilen bir diğer çalışma, CultureCIVIC: Kültür Sanat Destek Programı kapsamında Avrupa Birliği desteğiyle yürütülen Gravitas - Kültürel Miras Bölgesel Sanat Ağı. Tekirdağ, Edirne, Çanakkale ve Balıkesir’i birbirine bağlayan proje, kültürel mirasın çağdaş sanat aracılığıyla ele alınması ve dört kent arasında kalıcı bir kültür-sanat ağı geliştirilmesi üzerine kurulu. Projeye katılan dört kentten sanatçıların bu süreçte gerçekleştirdiği üretimler de bienalin sergileri kapsamında izleyiciyle buluşacak. Böylece Deniz Villaları ve Gravitas, CABININ’ın bienal dışında sürdürdüğü programlar ile bienalin sergi programı arasında doğrudan bir bağlantı kuruyor. 2006’da Çanakkale’de uluslararası çağdaş sanat sergileri düzenlemeye başlayan CABININ, 10. Çanakkale Bienali ile birlikte 20. yılını da kutluyor.
Sinopale’nin 20. yılında düzenlenen 10. edisyonunun ana sergisi, 25 Eylül’de Sinop Askeri Gazino Binası’nda açılıyor. Karada Akıl Yürür, Denizde Sezgi başlıklı edisyon, 12 ülkeden yaklaşık 25 sanatçıyı bir araya getiriyor. Deniz Kırkalı, Mariam Natroshvili, Marina Fokidis ve T. Melih Görgün’ün eş-küratörlüğünü üstlendiği bienal, 2 Eylül’de sanatçıların Sinop’taki üretim süreciyle başladı. Yaklaşık üç hafta boyunca kentte çalışan sanatçılar, yapıtlarını yerel zanaatkârlar, topluluklar ve gönüllülerle kurdukları iş birlikleriyle geliştiriyor; bu süreçte üretilen çalışmalar 25 Eylül’den itibaren ana sergide izleyiciyle buluşacak.
İlk kez 2006’da düzenlenen Sinopale’nin yerinde üretim ve imeceye dayalı çalışma biçimi, 10. edisyonda da programın temelini oluşturuyor. Bienale adını veren Karada Akıl Yürür, Denizde Sezgi sözü Sinoplu bir balıkçıya ait. Denizde sürekli değişen koşulları okuyarak hareket etmeye dayanan bu sözden hareket eden edisyon, sezgi, yerel bilgi ve belirsizlik karşısında geliştirilen yöntemler üzerine düşünüyor. Ana sergiye performanslar, film gösterimleri, atölyeler ve kamusal programlar eşlik ederken etkinlikler Askeri Gazino Binası’nın yanı sıra Hal Sinop Buluşma Merkezi, Sinop Sabahattin Ali Kültür Merkezi ve Sinop Mimarlar Odası Binası’nda gerçekleştirilecek. Sinopale 10, 15 Kasım’a kadar devam edecek.
UNESCO, belgesel mirasın korunması ve erişilebilir kılınmasına yönelik çalışmaları destekleyen UNESCO/Jikji Dünya Belleği Ödülü’nün 2026 sahiplerini açıkladı. Ödül, Gazze’de tehlike altındaki yazma eserlerin belgelenmesi, dijitalleştirilmesi ve korunması için çalışan tarihçi Abdul Latif Abu Hashem ile kültürel miras araştırmacısı Haneen Al-Amassi’ye verildi. Abu Hashem ve Al-Amassi, 2004’te oluşturulan ödülün bireysel olarak ödüllendirilen ilk sahipleri oldu.
İkilinin çalışmaları arasında British Library’nin Endangered Archives Programme desteğiyle Memlük ve Osmanlı dönemlerinden yazmalara ait 25 binden fazla sayfanın dijitalleştirilmesi ve Gazze’de yazma eser restorasyonuna odaklanan ilk uzman laboratuvarının kurulması bulunuyor. Devam eden çatışma sırasında koleksiyonların korunması için acil müdahale yöntemleri de geliştiren Abu Hashem ve Al-Amassi’ye 40 bin dolar değerindeki ödül, Güney Kore’nin Cheongju kentinde düzenlenen törenle verildi.
Galeri Nev İstanbul, kuruluşunun 40. yılı için hazırladığı 40 Yılda Bir başlıklı sergi dizisini duyurdu. Ekim 2026’dan Mayıs 2028’e uzanan program, galerinin farklı dönemlerinde yer etmiş sanatçıları 12 ikili sergide yan yana getiriyor. Geçmiş kırk yılın sergilerini kronolojik olarak yeniden ziyaret etmek yerine sanatçıların üretimleri arasında yeni karşılaşmalar kuran dizi, farklı kuşaklarda ortaya çıkan ifade biçimleri arasındaki yakınlıkları, ayrışmaları ve beklenmedik bağları görünür kılmayı amaçlıyor. Böylece galerinin tarihi de sergiler, temsil ilişkileri ve arşiv kadar, aynı mekânda yıllar içinde oluşan sanatsal ilişkiler üzerinden yeniden ele alınıyor.
40 Yılda Bir, 2 Ekim’de Mike Berg ve Nermin Er’in sergisiyle başlayacak. Programı sırasıyla Koray Ariş & Murat Morova, Mehmet Güleryüz & Aras Seddigh, Nejad Devrim & Mübin Orhon, Selçuk Demirel & Abidin Dino, Sevinç Altan & Yüksel Arslan, Hale Tenger & Füsun Onur, Erol Akyavaş & Tayfun Erdoğmuş, Alev Ebüzziya Siesbye & Ahmet Doğu İpek, Esra Özdoğan & Nazif Topçuoğlu, Cevdet Erek & Bilge Friedlaender ve Mehmet Koyunoğlu & Melek Mazıcı sergileri izleyecek.
21 - 27 Eylül 2026 sergi seçkisi
İstanbul
Perili | Haunted - Daniel Canogar, DRIFT, Kemal Önsoy, Marco Brambilla, Memo Akten, Quayola, Rafael Lozano-Hemmer, teamLab, Zimoun / Küratör: Kumru Eren / 19 Eylül 2026 - 15 Ağustos 2027 / Borusan Contemporary
Zaman Mekân Geometri - Olivo Barbieri / Küratör: Fırat Arapoğlu / 19 Eylül 2026 - 15 Ağustos 2027 / Borusan Contemporary
MS 2019 - 2026: Bağlantısız Fikirlerden Oluşan Tutarlı Bir Düşünce Akışı - Basim Magdy / 17 Eylül - 24 Ekim 2026 / .artSümer
Anka Kuşu Kalesi - Christiane Peschek / 17 Eylül - 31 Ekim 2026 / SANATORIUM
Ne Tatlı Ayrılık - Nancy Atakan ve Dilek Aydın / 17 Eylül - 31 Ekim 2026 / Pi Artworks İstanbul
Resim Sergisi - Gülsün Karamustafa / 17 Eylül - 28 Ekim 2026 / BüroSarıgedik
Sessiz Mevcudiyet - Ebru Duruman / 17 Eylül - 25 Ekim 2026 / Dirimart Pera
Gölge Manzara - Sercan Apaydın / 16 - 30 Eylül 2026 / Non.Sight
Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları / Program: Tuğçe Kaplan, Vasıf Kortun / 16 Eylül 2026 - 14 Mart 2027 / Salt Beyoğlu
Gönül İşi - :mentalKLINIK, Hüseyin Bahri Alptekin, Haluk Akakçe, Yeşim Akdeniz, Rasim Aksan, Francesco Albano, Semiha Berksoy, Hera Büyüktaşcıyan, Taner Ceylan, Hussein Chalayan, Michael Craig-Martin, Ergin Çavuşoğlu, İpek Duben, Ayşe Erkmen, Leylâ Gediz, Kendell Geers, Anton Henning, Mustafa Hulusi, İdil İlkin, Merve İşeri, Şahin Kaygun, Nuri Kuzucan, Arik Levy, Merve Morkoç, Youssef Nabil, Julian Opie, Lara Ögel, Serkan Özkaya, Güçlü Öztekin, Seza Paker, Thomas Ruff, Sarkis, Yusuf Sevinçli, Erinç Seymen, Arslan Sükan, Murat Şahinler, Ali Emir Tapan, Evren Tekinoktay, Ayça Telgeren, Defne Tesal, Margaret R. Thompson, TUNCA, Gavin Turk, Elif Uras, Viron Erol Vert, Erwin Wurm, Burcu Yağcıoğlu, Nil Yalter, Nazım Ünal Yılmaz / 16 Eylül - 7 Kasım 2026 / Galerist
Patina - Oddviz / 12 Eylül - 31 Ekim 2026 / Art On
Sanatçıyı Beslemeyiniz - Seda Gazioğlu / 11 Eylül - 17 Ekim 2026 / Merdiven Art Space
Akışkan Korku - Vahid Danaiefar / 11 Eylül - 31 Ekim 2026 / Simbart Projects
Zemin - Erman Özbaşaran / 10 Eylül - 10 Ekim 2026 / Galeri Bosfor
Beyond the Familiar - Gülin Hayat Topdemir / 10 Eylül - 10 Ekim 2026 / x-ist
Ustasından Sonra Karşılaşmalar, Diyaloglar, Ayrışmalar - Bedri Rahmi Eyüboğlu, Burhan Temel, Burhan Uygur, Dinçer Erimez, Erol Deran, Fikret Mualla, Halil Dikmen, Hanefi Yeter, Hüseyin Bilişik, Kainat Barkan Pajonk, Komet, Leyla Gamsız, Malik Aksel, Mehmet Pesen, Memduh Kuzay, Naile Akıncı, Nevin Çokay, Özdemir Altan, Sabri Berkel, Şevket Dağ, Yusuf Katipoğlu, Zehra Aral / 4 Eylül - 24 Ekim 2026 / Terakki Vakfı Sanat Galerisi
the sun and the mountain - Ugo Rondinone / 2 Eylül - 8 Kasım 2026 / Dirimart Dolapdere
Atlas 1/137,035999 - Tayfun Erdoğmuş / Küratör: Eda Berkmen / 24 Haziran 2026 - 3 Ocak 2027 / Arter
Gökyüzü Şekerdendi - Melike Abasıyanık Kurtiç, Adel Abidin, Lene Adler Petersen, Ahu Akgün, Francesco Albano, Hüseyin Bahri Alptekin, Gökhun Baltacı, Yto Barrada, Mehtap Baydu, Elina Brotherus, Fatma Bucak, Elif Erkan, Ayşe Erkmen, Dan Graham, Karl Horst Hödicke, Fatoş İrwen, Arthur Köpcke, Inge Mahn, Yıldız Moran, Ahmet Öğüt, Sophia Pompéry, Gerhard Rühm, Stéphanie Saadé, Stefan Wewerka / Küratör: Selen Ansen / 24 Haziran 2026 - 28 Mart 2027 / Arter
Seyahat Sanatı - Sadberk Hanım Müzesi ve Ömer Koç Koleksiyonlarından / Küratör: Makbule Merve Uca / 8 Mayıs 2026 - 23 Mayıs 2027 / Meşher
Seni Sevmek Çok Zor! - Mehtap Baydu / Küratör: Selen Ansen / 29 Nisan - 15 Kasım 2026 / Arter
Yapım Aşamasında - Murat Akagündüz, Volkan Aslan, Can Aytekin, Fatma Bucak, Aslı Çavuşoğlu, Nermin Er, Cevdet Erek, Ayşe Erkmen, İnci Furni, Babak Golkar, Deniz Gül, Eric Hattan, Emre Hüner, Gözde İlkin, Ahmet Doğu İpek, Šejla Kamerić, Esen Karol, Ali Kazma, Lucia Koch, Hans Peter Kuhn, Nuri Kuzucan, Füsun Onur, Yasemin Özcan, Sarkis, Serkan Taycan, Canan Tolon, VOID / Küratör: Emre Baykal / 1 Nisan 2026 - 14 Mart 2027 / Arter
Canavarların Vaatleri - A. Serkan Aka, Canavar, Hilal Polat, İrem Aydın, Lara Ögel, Ömer Tevfik Erten, Seçil Epik, Şafak Şule Kemancı, Yaşam Şaşmazer, Zeynep Kılınç / Küratör: Ezgi Hamzaçebi / 1 Mart - 31 Aralık 2026 / HARA
Yorumlar