Sanat gündeminde neler var?
Her hafta, sergilerden açık çağrılara, bienallerden çok disiplinli programlara uzanan güncel gelişmeleri kısa notlarla bir araya getirerek sanat gündemine dair bir seçki sunuyoruz
Liana Kuyumcuyan’ın de profundis başlıklı sergisi, Postane’nin beşinci yılı kapsamında 9 Ekim’de Sen Piyer Kilisesi’nde açılıyor. Kilisede ve Feriköy Latin Katolik Mezarlığı’nda bulunan mezar taşlarından yola çıkan sergi, zaman içinde yerinden edilen, işlevini yitiren ya da bulunduğu yapının bir parçasına dönüşen bu taşların taşıdığı bireysel ve toplumsal izlere odaklanıyor.
19. yüzyılda değişen sağlık ve şehircilik politikalarıyla mezarlıkların kent merkezlerinin dışına taşınması, Sen Piyer Kilisesi’ndeki mezar taşlarının bugünkü konumlarını da belirleyen süreçlerden biri. Naaşların başka mezarlıklara nakledilmesinin ardından yerlerinde kalan bazı mezar taşları zamanla kilisenin mimarisine karıştı. Kuyumcuyan, de profundis’te mezar taşlarının üzerindeki yazı ve süslemeleri farklı baskı ve çoğaltma teknikleriyle yeniden üretiyor; kilise duvarlarında yıllar içinde biriken katmanları da üretim sürecine dahil ediyor. Sergide ayrıca 18. ve 19. yüzyıllarda Galata ve Beyoğlu’nda yaşamış Latin Katoliklere ilişkin araştırmalar yer alıyor. Adını Latince “derinliklerden” anlamına gelen de profundis ifadesinden alan sergi, cuma ve cumartesi günleri 14.30-17.30 saatleri arasında ziyaret edilebilir.
Odunpazarı Modern Müze’nin yeni sergisi Yeryüzü Yankıları, Defne Casaretto küratörlüğünde 26 Eylül’de açıldı. İnsanlığın ürettiği anlatıların farklı zaman ve coğrafyalarda nasıl dönüşerek aktarıldığına odaklanan sergi; doğa, tarih ve mitoloji ekseninde figürlerin, imgelerin, sembollerin ve hikâyelerin kuşaklar boyunca nasıl yeniden yorumlandığını izliyor.
Sergide Alev Ebüzziya Siesbye, Alican Leblebici, Belkıs Balpınar, Berkay Buğdan, Burcu Yağcıoğlu, Burçak Bingöl, Burçin Başar, CANAN, Canan Tolon, Cansu Çakar, Casper Faassen, Dilşad Ergün Şerifoğlu, Ecem Dilan Köse, Elmas Deniz, Elvan Alpay, Emir Erkaya, Emre Hüner, Erol Akyavaş, Erol Eskici, Esra Karaduman, Gizem Akkoyunoğlu, Gözde Mimiko Türkkan, Guido Casaretto, Hüsamettin Koçan, Hüseyin Aksoy, Imran Qureshi, İrem Tok, Jean-François Rauzier, Lal Batman, Lara Ögel, Mamali Shafahi, Massimo Giannoni, Massimo Listri, Maude Maris, Merve İşeri, Murat Akagündüz, Murat Morova, Mustafa Hulusi, Ozan Dursun, Özge Topçu, Selma Gürbüz, Serkan Özkaya, Tavares Strachan, Tayfun Erdoğmuş, Tayfun Gülnar, Uğur Cinel ve Zoë Paul’ün eserleri yer alıyor. Yeryüzü Yankıları, 12 Eylül 2027 tarihine kadar OMM’da görülebilir.
Londra’daki Design Museum, ekim ayında STEPEVI sponsorluğunda Es Devlin’in Avrupa’daki ilk retrospektifi Es Devlin: Other Worlds ile MARKA Konferansı’nın ilk uluslararası edisyonu MARKA London’a ev sahipliği yapıyor.
2 Ekim’de açılan Es Devlin: Other Worlds, sanatçı ve tasarımcının 30 yılı aşan üretiminden sanat eserlerini, yerleştirmeleri ve filmleri bir araya getiriyor. Devlin’in kişisel arşivinden bugüne kadar yapılan en kapsamlı sunum da serginin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Heykel, sahne tasarımı, ışık, müzik, dil ve mimari arasında çalışan Devlin’in üretimi; tiyatro ve operadan Beyoncé, Adele ve U2 için tasarladığı sahnelere, Olimpiyat törenleri ve Super Bowl’dan büyük ölçekli kamusal sanat yerleştirmelerine uzanıyor. 2026’da Venedik’te düzenlenen Homo Faber Bienali’nin sanat direktörlüğünü de üstlenen Devlin’in retrospektifi, 4 Nisan 2027’ye kadar Design Museum’da görülebilir.
Design Museum, 13 Ekim’de ise 2000 yılından bu yana İstanbul’da düzenlenen MARKA Konferansı’nın ilk uluslararası edisyonu MARKA London’ı ağırlıyor. Bugüne kadar 900’ün üzerinde konuşmacıyı 32 binden fazla katılımcıyla buluşturan konferansın Londra edisyonu, tasarım, mimarlık, sanat, moda, müzik, gastronomi ve yaratıcı girişimcilik alanlarından 20’yi aşkın ismi 15 dakikalık konuşmalarda bir araya getirecek. BJ Cunningham’ın karşılama konuşmasının ardından Es Devlin, Design Museum’dan Johanna Agerman Ross ile Other Worlds başlıklı açılış söyleşisini gerçekleştirecek. Kent Jackson ve Tony Chambers mevcut yapıların dönüştürülmesinin sürdürülebilir bir gelecekteki rolünü, Tara Bernerd ve Dylan Jones ise tasarım ile lüks arasındaki ilişkiyi konuşacak; Alex Eagle, Sebastian Conran, Jeremy King ve Harry Handelsman da programda yer alacak.
Lucien Arkas Sanat Merkezi'nin, Lumina: Renk ve Işık Sanatı sergisi kapsamında gerçekleştirdiği Renk Söyleşileri 14 Ekim’de başlıyor. Marshall Boya katkılarıyla Ekim 2026 - Temmuz 2027 arasında düzenlenecek sekiz söyleşi; rengi sanat, mimari, tasarım, bilim ve gündelik yaşamla ilişkisi üzerinden farklı disiplinlerden konuklarla tartışmaya açacak. Programın içerik yürütücülüğünü ve moderatörlüğünü, 2018’den bu yana renk, algı, anlam ve temsil ilişkileri üzerine çalışan sanatçı ve araştırmacı Gizem Hız üstleniyor. Programın ilk konuğu Marshall Boya Genel Müdürü Özgür Orçunus olacak. 14 Ekim’de gerçekleşecek söyleşide rengin endüstriyel üretimi, boya ile yüzey arasındaki ilişki, renk kültürünün dönüşümü ve sanat ile endüstrinin kesiştiği noktalar konuşulacak. Söyleşiye katılım ücretsiz, rezervasyonlar Lucien Arkas Sanat Merkezi’nin web sitesi üzerinden yapılıyor.
Renk Söyleşileri’nin kapsamında gerçekleştiği Lumina: Renk ve Işık Sanatı, Arkas Sanat ile Centre Pompidou arasındaki 2026-2031 iş birliğinin ilk kapsamlı sergisi. Anna Hiddleston ve Noémie Fillon küratörlüğünde hazırlanan sergi, Centre Pompidou koleksiyonundan 83 eser aracılığıyla renk ve ışığın 20. yüzyılın başlarından 1970’lere uzanan dönemde sanattaki dönüşümünü izliyor. Fovizmden elektrik ışığının yarattığı yeni görsel dünyaya, sinesteziden Color Field ve Op Art’a uzanan sergi, 14 Şubat 2027’ye kadar Lucien Arkas Sanat Merkezi’nde görülebilir.
İstanbul Uluslararası Doğaçlama Tiyatro Festivali, 7-10 Ekim tarihleri arasında Kadıköy’deki İstanbulimpro Sahnesi’nde gerçekleşiyor. Pandemi döneminde verilen aranın ardından altıncı edisyonuyla geri dönen festival, Türkiye, Hollanda, İtalya ve Sırbistan’dan doğaçlama oyuncularını dört gün boyunca bir araya getiriyor. Programda doğaçlama performansların yanı sıra uluslararası konukların yürüteceği atölyeler ve izleyici katılımıyla şekillenen interaktif oyunlar yer alıyor. Atölyeler, farklı ülkelerden gelen oyuncuların kendi doğaçlama deneyimlerini katılımcılarla paylaşmasına alan açıyor. Festival kapsamındaki oyun ve atölyelerin tamamı katılıma açık. Biletler Biletinial ve İstanbulimpro Sahnesi’nden alınabiliyor.
Kahve Dünyası’nın 2014’ten bu yana kamusal alanda sürdürdüğü güncel sanat projesi Yanköşe, 12. edisyonunda TUNCA’nın Yan Yana isimli çalışmasını ağırlıyor. TUNCA, Ayvalık ve çevresinde restore edilmek ya da yıkılmak üzere olan eski evlerden çıkarılan ahşap pencereleri, ait oldukları yapıların ve geçmiş yaşamların izlerini taşıyan birer arşiv malzemesi olarak bir araya getiriyor. Farklı evlerden ve dönemlerden gelen bu parçalar üzerinden kentin geçirdiği dönüşümü takip eden çalışma; 1980’lerden itibaren hızlanan kentleşme, gecekondu kültürünün kent dokusunda bıraktığı izler ve kentsel dönüşümle değişen mahalle ilişkileri, ekonomik yapı ve yaşam biçimlerine uzanıyor.
Pencerelerin toplanması, sınıflandırılması ve aralarındaki ilişkiler doğrultusunda yan yana getirilmesi, çalışmanın üretim sürecini bir tür arşivleme pratiğine dönüştürüyor. Her biri farklı bir eve ve yaşama ait izler taşıyan pencereler, Yan Yana’da kentin dönüşümünü kaydeden ortak bir yüzeyde buluşuyor. Yanköşe’nin 12. edisyonunun seçici kurulunda Dilara Altınkılıç Kutmangil, Kaan Altınkılıç, Evrim Altuğ, Bülent Erkmen ve Fatoş Üstek; proje koordinatörlüğünde ise Tuna Ortaylı yer alıyor.
Kıraathane Kitap Şenliği, sekizinci edisyonuyla 9-18 Ekim tarihleri arasında Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi’nde gerçekleşiyor. Bu yıl 26 butik ve bağımsız yayınevini bir araya getiren şenliğe 160. Kilometre, Alef Yayınevi, Aras Yayınevi, Beyoğlu Yayınevi, Çeviribilim Yayınları, Encore, Epona, Espas Sanat Kuram, Habitus Kitap, İstanbul Kürt Enstitüsü Yayınları, İsmail Beşikci Vakfı Yayınları, İstos Yayın, Lemis, Lîs Yayınları, Manifold, Monografi Yayınları, Nûbihar Yayınları, Obiçim Yayınlar, Opus Kitap, Otonom Yayıncılık, Raskol’un Baltası, Samyeli Yayınları, Siren Yayınları, Tetes Kitap, Umami Kitap ve Z Yayınları katılacak. Kitaplar, yazarlar, şairler, çevirmenler ve yayıncılığın meseleleri etrafında şekillenecek etkinlik programı ise önümüzdeki günlerde açıklanacak.
Salt’ın disiplinlerötesi araştırma platformu Forum’un ilk projesi Su Etrafında kapsamında 2025’ten bu yana yürütülen çalışmaların çıktıları çevrimiçi erişime açıldı. Suyun bedenler, coğrafyalar, altyapılar, dil ve hayal gücüyle kurduğu ilişkiler etrafında gelişen proje, 90’ı aşkın katılımcının yer aldığı beş araştırma grubunu bir araya getiriyor. Mart 2025’te Salt Beyoğlu’nun giriş katında atölye, konuşma, gösterim ve performanslardan oluşan üç haftalık bir programla başlayan süreç, yıl boyunca buluşmalar ve saha çalışmalarıyla devam etti.
Proje kapsamında Merve Anıl yürütücülüğündeki Pedagojik Mekânlar Olarak Sulak Alanlar sulak alanların ekolojik, sosyal ve politik boyutlarına; Merve Bedir ve Duygu Cihanger Ribeiro’nun yürüttüğü Su Gibi İstanbul ve Ankara’daki saha çalışmaları üzerinden su altyapıları ile bedensel ve duyusal bilgi arasındaki ilişkilere odaklanıyor. Aslıhan Demirtaş yürütücülüğündeki Sümüklü Deniz Seferleri ya da İstanbul’un Tuzlu Sularındaki Yeni Şaşaa Marmara Denizi’ndeki müsilajı bakım ve karşılıklılık ilişkileri üzerinden incelerken, Gökçen Erkılıç’ın İstanbul Kıyı Çizgisi Atlası Vol. X: Derin Dinleme/Haritalama projesi arşiv materyalleri, kişisel anlatılar ve sualtı ses kayıtlarıyla İstanbul’un değişen kıyı çizgilerini takip ediyor. Ezgi Hamzaçebi yürütücülüğündeki Spekülatif Kurgular ise yazı ve ortak üretim aracılığıyla suyu hafıza, yerinden edilme, kadim pratikler ve olası dünyalarla ilişkilendiriyor.
Yeni web sitesi, bu beş grubun ürettiği sözlükleri, haritaları, metinleri, ses kayıtlarını ve görsel malzemeleri ortak bir dijital kaynakta topluyor. Merve Yücel ve Eylül Şenses tarafından programlanan Su Etrafında 2027 boyunca devam edecek; araştırmalar ilerledikçe siteye yeni içerikler eklenecek.
Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Festivali (BIFED), 7-11 Ekim tarihleri arasında 13. kez gerçekleşiyor. 90 ülkeden gelen 600’ü aşkın başvuru arasından seçilen 44 filmin yer aldığı program; Uluslararası Yarışma, Gaia Öğrenci Belgeselleri Yarışması, Panorama ve Özel Gösterimler bölümlerinden oluşuyor. Film gösterimleri Bozcaada Halk Eğitim Merkezi ve Salhane’de yapılırken konuşma, atölye ve buluşmalar adanın farklı mekânlarına yayılıyor. Festival kapsamındaki tüm gösterim ve etkinliklere ücretsiz katılmak mümkün.
Bu yılki seçki iklim krizi, madencilik, enerji politikaları, zorunlu yerinden edilme, tarım, biyoçeşitlilik kaybı, kırsal yaşam ve insan ile diğer canlıların değişen yaşam koşulları etrafında farklı coğrafyalardan hikâyeleri bir araya getiriyor. Türkiye’den ve dünyanın farklı ülkelerinden uzun ve kısa metrajlı yapımların bulunduğu programda yarışma filmleri Uluslararası Yarışma ve Gaia Öğrenci Belgeselleri jürilerinin yanı sıra belgeselde müzik ve ses tasarımına odaklanan İdil Schneider-Bulut Ödülü kapsamında da değerlendiriliyor.
Film programına yönetmenlerin katıldığı gösterimler, söyleşiler, yuvarlak masa buluşmaları ve atölyeler eşlik ediyor. Festivalde yarışma sonuçları 10 Ekim’de düzenlenecek ödül töreninde açıklanacak; ödül alan filmler ise 11 Ekim’de yeniden gösterilecek.
5 - 11 Ekim 2026 sergi seçkisi
İstanbul
Perili | Haunted - Daniel Canogar, DRIFT, Kemal Önsoy, Marco Brambilla, Memo Akten, Quayola, Rafael Lozano-Hemmer, teamLab, Zimoun / Küratör: Kumru Eren / 19 Eylül 2026 - 15 Ağustos 2027 / Borusan Contemporary
Zaman Mekân Geometri - Olivo Barbieri / Küratör: Fırat Arapoğlu / 19 Eylül 2026 - 15 Ağustos 2027 / Borusan Contemporary
MS 2019 - 2026: Bağlantısız Fikirlerden Oluşan Tutarlı Bir Düşünce Akışı - Basim Magdy / 17 Eylül - 24 Ekim 2026 / .artSümer
Anka Kuşu Kalesi - Christiane Peschek / 17 Eylül - 31 Ekim 2026 / SANATORIUM
Ne Tatlı Ayrılık - Nancy Atakan ve Dilek Aydın / 17 Eylül - 31 Ekim 2026 / Pi Artworks İstanbul
Resim Sergisi - Gülsün Karamustafa / 17 Eylül - 28 Ekim 2026 / BüroSarıgedik
Sessiz Mevcudiyet - Ebru Duruman / 17 Eylül - 25 Ekim 2026 / Dirimart Pera
Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları / Program: Tuğçe Kaplan, Vasıf Kortun / 16 Eylül 2026 - 14 Mart 2027 / Salt Beyoğlu
Gönül İşi - :mentalKLINIK, Hüseyin Bahri Alptekin, Haluk Akakçe, Yeşim Akdeniz, Rasim Aksan, Francesco Albano, Semiha Berksoy, Hera Büyüktaşcıyan, Taner Ceylan, Hussein Chalayan, Michael Craig-Martin, Ergin Çavuşoğlu, İpek Duben, Ayşe Erkmen, Leylâ Gediz, Kendell Geers, Anton Henning, Mustafa Hulusi, İdil İlkin, Merve İşeri, Şahin Kaygun, Nuri Kuzucan, Arik Levy, Merve Morkoç, Youssef Nabil, Julian Opie, Lara Ögel, Serkan Özkaya, Güçlü Öztekin, Seza Paker, Thomas Ruff, Sarkis, Yusuf Sevinçli, Erinç Seymen, Arslan Sükan, Murat Şahinler, Ali Emir Tapan, Evren Tekinoktay, Ayça Telgeren, Defne Tesal, Margaret R. Thompson, TUNCA, Gavin Turk, Elif Uras, Viron Erol Vert, Erwin Wurm, Burcu Yağcıoğlu, Nil Yalter, Nazım Ünal Yılmaz / 16 Eylül - 7 Kasım 2026 / Galerist
Patina - Oddviz / 12 Eylül - 31 Ekim 2026 / Art On
Sanatçıyı Beslemeyiniz - Seda Gazioğlu / 11 Eylül - 17 Ekim 2026 / Merdiven Art Space
Akışkan Korku - Vahid Danaiefar / 11 Eylül - 31 Ekim 2026 / Simbart Projects
Zemin - Erman Özbaşaran / 10 Eylül - 10 Ekim 2026 / Galeri Bosfor
Beyond the Familiar - Gülin Hayat Topdemir / 10 Eylül - 10 Ekim 2026 / x-ist
Ustasından Sonra Karşılaşmalar, Diyaloglar, Ayrışmalar - Bedri Rahmi Eyüboğlu, Burhan Temel, Burhan Uygur, Dinçer Erimez, Erol Deran, Fikret Mualla, Halil Dikmen, Hanefi Yeter, Hüseyin Bilişik, Kainat Barkan Pajonk, Komet, Leyla Gamsız, Malik Aksel, Mehmet Pesen, Memduh Kuzay, Naile Akıncı, Nevin Çokay, Özdemir Altan, Sabri Berkel, Şevket Dağ, Yusuf Katipoğlu, Zehra Aral / 4 Eylül - 24 Ekim 2026 / Terakki Vakfı Sanat Galerisi
the sun and the mountain - Ugo Rondinone / 2 Eylül - 8 Kasım 2026 / Dirimart Dolapdere
Atlas 1/137,035999 - Tayfun Erdoğmuş / Küratör: Eda Berkmen / 24 Haziran 2026 - 3 Ocak 2027 / Arter
Gökyüzü Şekerdendi - Melike Abasıyanık Kurtiç, Adel Abidin, Lene Adler Petersen, Ahu Akgün, Francesco Albano, Hüseyin Bahri Alptekin, Gökhun Baltacı, Yto Barrada, Mehtap Baydu, Elina Brotherus, Fatma Bucak, Elif Erkan, Ayşe Erkmen, Dan Graham, Karl Horst Hödicke, Fatoş İrwen, Arthur Köpcke, Inge Mahn, Yıldız Moran, Ahmet Öğüt, Sophia Pompéry, Gerhard Rühm, Stéphanie Saadé, Stefan Wewerka / Küratör: Selen Ansen / 24 Haziran 2026 - 28 Mart 2027 / Arter
Seyahat Sanatı - Sadberk Hanım Müzesi ve Ömer Koç Koleksiyonlarından / Küratör: Makbule Merve Uca / 8 Mayıs 2026 - 23 Mayıs 2027 / Meşher
Seni Sevmek Çok Zor! - Mehtap Baydu / Küratör: Selen Ansen / 29 Nisan - 15 Kasım 2026 / Arter
Yapım Aşamasında - Murat Akagündüz, Volkan Aslan, Can Aytekin, Fatma Bucak, Aslı Çavuşoğlu, Nermin Er, Cevdet Erek, Ayşe Erkmen, İnci Furni, Babak Golkar, Deniz Gül, Eric Hattan, Emre Hüner, Gözde İlkin, Ahmet Doğu İpek, Šejla Kamerić, Esen Karol, Ali Kazma, Lucia Koch, Hans Peter Kuhn, Nuri Kuzucan, Füsun Onur, Yasemin Özcan, Sarkis, Serkan Taycan, Canan Tolon, VOID / Küratör: Emre Baykal / 1 Nisan 2026 - 14 Mart 2027 / Arter
Canavarların Vaatleri - A. Serkan Aka, Canavar, Hilal Polat, İrem Aydın, Lara Ögel, Ömer Tevfik Erten, Seçil Epik, Şafak Şule Kemancı, Yaşam Şaşmazer, Zeynep Kılınç / Küratör: Ezgi Hamzaçebi / 1 Mart - 31 Aralık 2026 / HARA
Yorumlar