Penone ve düşünce

Bibliothèque Nationale de France (BnF), Çağdaş sanatın önemli figürlerinden İtalyan sanatçı Giuseppe Penone'ye ev sahipliği yaptı


Yazı: Zeynep Gülçur


Giuseppe Penone atölyesinde © Martino Lombezzi/Contrasto-Rea

Arte Povera akımının temsilcisi Penone, bu sergi için özel olarak yarattığı ve sergiye ismini veren eseri Sève et pensée (Sève et düşünce) ile BnF'yi devralıyor.


1947'de İtalyan Piedmont'ta küçük bir kırsal kasaba olan Garessio'da doğan Giuseppe Penone, Torino'daki Accademia di Belle Arti'de heykel okudu. 21 yaşındaki genç sanatçı, bir ağacın büyüme sürecine müdahale ettiği bir dizi eylem gerçekleştirdi.


Fotoğraflarla kaydedilen bu eylemler, üç ağacın birbirine dokunmasını ya da genç bir ağaç gövdesini kavramayı ve bu eylemin izlerini her zaman tutabilmesi için elinin konumunu çivilerle işaretlemeyi içeriyordu.


Guiseppe Penone, Alpi Marittime (Maritime Alps), 1968


Bu açılış çalışması Maritime Alps (1968), eleştirmen Germano Celant tarafından fark edildi. Celant, genç sanatçıyı yaratıcı süreci ayrıcalıklı kılmak için geleneksel uygulamalardan ve malzemelerden arınmış bir sanatı savunan Arte Povera hareketiyle ilişkilendirdi.


Sève et Pensée sergisi, 1960'lardan bu yana İtalyan sanatçının sanatsal üretimini karakterize eden düşüncenin, iç dünyasının ve insanın doğa ile olan ilişkisinin şiirsel incelemesini gösteren çalışmalarının canlı bir okumasını sunuyor.


Sergiye adını veren Sève et Pensée, 30 metre uzunluğunda bir akasya ağacının gövdesinin ince keten bir tuvale sürtünmesiyle oluşan kavramsal bir yerleştirme.


Sanatçı, bir akasya gövdesini ince keten bir tuvale sarıyor ve daha sonra mürver yaprağıyla ovuşturarak, kabuğun kumaş üzerindeki izini ortaya çıkarıyor. Tuvale bir metin eşlik ediyor, bir kitabın sayfaları gibi düzenli dizilere bölünmüş bir el yazması. 40 milyon kitap barındıran Bibliothèque Nationale de France için güçlü bir sembol.


Sergi, bu anıtsal yerleştirmenin etrafında bir ağacın dalları gibi uzanıyor. Verde del Bosco (1986) eseri, ahşap, bronz, mermer, taş, akasya dikenleri gibi sanatçının kullandığı çeşitli malzemelerle etkileşime giriyor.


Giuseppe Penone, Sève et Pensée sergisinden görüntü, Bibliothèque nationale de France, Paris, © ADAGP, Paris, 2021. Fotoğraf: Archivio Penone

Bu sembolik çalışmaların arasında, Walt Whitman'ın Leaves of Grass (1855) şiirinin ilk baskısından esinlenerek parmak uçlarıyla boyanmış ve Penone’nin eserine de adını veren Leaves of Grass serisi, açık bir kitap gibi oyulmuş on iki ağaçtan oluşan Alberi libro (2017) ve sanatçının daha önce hiç gösterilmemiş diğer eserleri de sergileniyor.


Sanatçının çizimleri ve fotoğraf çalışmalarının yanı sıra Penone tarafından bağışlanan ve şimdi BnF kütüphane koleksiyonunun bir parçası olacak olan yeni oluşturulmuş 18 gravür serisi de yer alıyor.


BnF'nin miras koleksiyonları ve François-Mitterrand'ın mimari özellikleri ile rezonansa giren Penone'nin çalışmaları; iz, zaman ve bellek kavramlarını sorgulamaya davet ediyor. Doğa ve kültür arasındaki karşılıklı bağımlılık fikrinin temelini oluşturan eserleri, sanatçının biçimsel keşiflerini ve izlerini bir araya getiriyor.