Üretimin koşullarını yaratmak
Renée Levi, Hayward Gallery ve Audemars Piguet Contemporary’nin ortak komisyonuyla Hayward Gallery’nin cephesi için Birleşik Krallık’taki ilk büyük ölçekli kamusal eserini hayata geçiriyor. 23 Eylül’de izleyiciyle buluşacak ve 15 Kasım’a kadar görülebilecek çalışma, Levi’nin resim, beden ve mekân arasında kurduğu ilişkiyi Hayward Gallery’nin brütalist cephesine taşıyor. Audemars Piguet Contemporary küratörü Audrey Teichmann ile projeden hareketle kurumun komisyon yaklaşımını, sanatçıların pratiklerinde yeni alanlar açan üretim süreçlerini ve tekil projelerin ötesine uzanan iş birliklerini konuştuk
Röportaj: Berfin Küçükaçar
Audemars Piguet Contemporary küratörü Audrey Teichmann, 2026, Audemars Piguet izniyle
Audemars Piguet Contemporary, 2012 yılından bu yana uluslararası sanatçıların yeni eserler üretmelerine olanak tanıyan komisyon projeleri hayata geçiriyor. Mevcut eserleri sergilemekten ziyade yeni sanatsal üretimlerin ortaya çıkmasına odaklanan bu yaklaşım yıllar içinde nasıl evrildi? Bugün yeni bir projeye sipariş verme kararında hangi ölçütler belirleyici oluyor?
En başından bu yana amacımız, yeni eserlerin ortaya çıkabilmesi için gerekli koşulları yaratmak oldu. Belirli bir programın ya da sergileme mekânının gerekliliklerine yanıt veren bir eser sipariş etmek yerine, sanatçının pratiğini çıkış noktası olarak ele alıyor ve henüz hayata geçirme fırsatı bulamadığı fikirlerin izini sürüyoruz.
Zaman içinde, sanatçıların yeni bir malzeme, ölçek ya da üretim biçimini keşfettikleri geçiş anlarını desteklemeye giderek daha fazla önem vermeye başladık. Sanatçının pratiğinde gerçek bir açılım yaratan; sanatçı, küratör, kurum ve prodüksiyon ekibi arasında yakın ve sürekli bir diyalog gerektiren projelere öncelik veriyoruz.
Çıkış noktamız her zaman eserin kendisi. Bununla birlikte, beklenmedik olanın ortaya çıkmasına imkân tanıyacak güven ortamını, zamanı ve yaratıcı özgürlüğü sağlamak da bizim için en az eserin kendisi kadar önem taşıyor.
Audemars Piguet Contemporary’nin son komisyon projesi kapsamında Renée Levi, Hayward Gallery’nin cephesi için Birleşik Krallık’taki ilk büyük ölçekli kamusal eserini hayata geçiriyor. Özellikle resim, mimari ve mekân arasındaki ilişkiye odaklanan yaklaşımını düşündüğümüzde, Levi’nin pratiğinde sizi bu iş birliğine yönelten ne oldu?
Renée’nin çalışmalarında beni her zaman en çok etkileyen unsur, resmi her şeyden önce bedensel bir süreç olarak ele alması ve onu yalnızca tuval üzerinde varlık kazanan bir imge değil, mekânla kurduğu ilişki içinde biçimlenen bir oluş olarak görmesi oldu. Son derece fiziksel ve mekâna duyarlı pratiğinde jest, renk ve hareket, içinde yer aldıkları mimari ve çevresel bağlamla etkileşim halinde şekilleniyor.
Hayward Gallery, Renée’ye bu yaklaşımı bütünüyle yeni bir ölçeğe taşıması için benzersiz bir olanak sundu. Proje, sanatçının Birleşik Krallık’taki ilk kamusal sanat komisyonu olmasının yanı sıra, Audemars Piguet Contemporary tarafından sipariş edilen ilk resim çalışması olma özelliğini de taşıyor. Bu yönüyle hem Renée’nin sanatsal pratiği hem de program açısından önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor.
Kamusal sanat komisyonları çoğunlukla belirli bir mekândan hareketle şekillenir. Bu projede çıkış noktası Hayward Gallery’nin kendisi mi, yoksa Renée Levi’nin sanatsal pratiği miydi? Üretim süreci boyunca bu iki unsur nasıl bir araya geldi?
Bizim için süreç her zaman sanatçıyla başlar. Renée’nin pratiğini yeni bir bağlama taşıyacak ve ona farklı ifade olanakları sunacak bir proje geliştirmeyi amaçladık. Hayward Gallery ise ikonik mimarisi ve iddialı çağdaş sanat projelerini destekleyen köklü geçmişiyle bu iş birliği için ideal bir ortak oldu.
Proje, Renée’nin çalışma biçimi ile yapının mimari karakteri arasında gelişen sürekli bir diyalog içinde şekillendi. Sanatçı, cepheye dışarıdan bağımsız bir eser yerleştirmek yerine, mimarinin resmin oluşumuna yön vermesine izin verdi. Yapının çıkıntılarına, pencerelerine ve ritmine yanıt veren eser, resim ile mimariyi birbirinden ayrılmaz bir bütüne dönüştürdü.
Renée Levi, September, 2026. Audemars Piguet'nin izniyle
Bu proje, Hayward Gallery ile Audemars Piguet Contemporary’nin ortak komisyonu olarak hayata geçirildi. İki kurum arasındaki iş birliği, projenin küratoryal sürecini nasıl şekillendiriyor ve bu tür bir ortaklık sanatçıya hangi olanakları sunuyor?
En verimli iş birlikleri, kurumların birbirini tamamlayan uzmanlıklarını ortak bir vizyon etrafında buluşturabildiği süreçlerde ortaya çıkar. Hayward Gallery, kendine özgü mimarisine, izleyici kitlesine ve içinde yer aldığı kamusal bağlama ilişkin derin bir bilgi birikimine sahip. Audemars Piguet Contemporary ise iddialı komisyon projelerini ilk fikir aşamasından hayata geçirilmesine kadar geliştirme konusunda kapsamlı bir deneyim sunuyor.
Bu ortaklık sayesinde sanatçıya yalnızca maddi kaynak değil, projenin gerektirdiği zaman, yakın diyalog ve teknik destek de sağlanıyor. Böylece deneysel yaklaşımların sınırlandırılmak yerine teşvik edildiği, yeni fikirlerin karşılıklı güvene dayalı gerçek bir iş birliği içinde gelişebildiği bir üretim ortamı yaratılıyor.
Audemars Piguet Contemporary, sanatçıların pratiklerinde yeni yönler keşfetmelerine ve farklı üretim biçimlerini denemelerine alan açmayı amaçlıyor. Bugüne kadar hayata geçirdiğiniz projelere baktığınızda, bir komisyonun sanatçının pratiğinde gerçek ve kalıcı bir dönüşüm yarattığını hangi unsurlardan anlayabiliyorsunuz?
Benim için başarının ölçütü yalnızca tamamlanmış eser değildir. Asıl belirleyici olan, bir komisyon projesinin sanatçının pratiğinde açtığı yeni alanın proje sonrasında da varlığını sürdürmesidir. Sanatçıların, ilk kez belirli bir proje kapsamında keşfettikleri malzemeleri, ölçekleri ya da düşünme biçimlerini sonraki üretimlerinde geliştirmeye devam ettiklerini sıklıkla görüyoruz.
Örneğin, Meriem Bennani’nin ilk kez 2022 yılında New York’taki High Line’da sergilenen Windy adlı eseri, sanatçının ilk kinetik heykeliydi.
Renée’nin projesi ise onun resim pratiğine bütünüyle yeni maddi ve teknik olanaklar kazandırıyor. Desteklemeyi amaçladığımız şey de tam olarak bu: sanatçının pratiğinde kalıcı bir iz bırakan, yeni ifade alanları açan ve sonraki üretimlerine yön veren gerçek dönüşümler.
Son yıllarda özel kurumlar, çağdaş sanat üretiminin desteklenmesinde giderek daha belirleyici bir rol üstleniyor. Sizce kurumların, finansal desteğin ötesine geçerek sanatsal üretime anlamlı ve kalıcı bir katkı sunabilmeleri için hangi sorumlulukları üstlenmeleri gerekiyor?
Finansal destek, bu sürecin yalnızca bir boyutunu oluşturuyor. Kurumların; zaman, teknik uzmanlık, küratoryal diyalog ve doğru paydaşlarla kurulan iş birlikleri aracılığıyla iddialı fikirlerin gelişebileceği koşulları yaratma sorumluluğu taşıdığına inanıyorum. Eserin ilk kez izleyiciyle buluşmasının ardından sanatçıyla kurulan ilişkinin sürdürülmesi de en az üretim sürecine verilen destek kadar önem taşıyor.
Audemars Piguet Contemporary olarak, sipariş edilen eserlerin farklı kurumlarda yeniden sunulmasına giderek daha fazla önem veriyor; çalışmaların yeni izleyicilerle buluşmaya ve farklı bağlamlarda yeni anlamlar kazanmaya devam edebilmesi için kurumsal iş birliklerini destekliyoruz.
Örneğin, Cao Fei’nin Isle of Instability adlı eseri 2020 yılında Audemars Piguet Contemporary tarafından sipariş edildi. Eser bugün, Kunstmuseum Basel’de düzenlenen ve sanatçının üretimine kapsamlı bir bakış sunan kişisel sergi kapsamında izleyiciyle buluşuyor.
Bu örnek, bir eserin ilk kez sunulmasıyla taahhüdümüzün sona ermediğini güçlü biçimde ortaya koyuyor. Eser siparişini, sanatçılarla kurulan uzun soluklu bir diyaloğun başlangıcı olarak değerlendiriyor; çalışmalarının zaman içinde yeni izleyicilere ulaşmasına, farklı bağlamlarda yeniden yorumlanmasına ve yeni anlam katmanları kazanmasına eşlik ediyoruz.
Audemars Piguet Contemporary, yıllar içinde farklı kuşaklardan ve disiplinlerden sanatçılarla çok sayıda iş birliğine imza attı. Geleceğe baktığınızda, programın yönelmesini arzu ettiğiniz yeni sanatsal araştırma alanları veya iş birliği modelleri bulunuyor mu?
Beni en çok heyecanlandıran, disiplinlerarası üretimi ve deneyselliği destekleyen kurumlarla kurduğumuz iş birliklerini sürdürmek. Günümüzde çağdaş sanat pratiği giderek daha akışkan bir yapıya bürünüyor; sanatçılar resim, performans, teknoloji, mimari ve kamusal alan arasında özgürce hareket ederek bu alanlar arasındaki sınırları yeniden tanımlıyor.
Bu sınırların sorgulanabildiği ve yeni ifade biçimlerinin ortaya çıkabildiği imkânlar yaratmaya devam ederken, sanatçılarla kurduğumuz uzun soluklu ilişkileri de daha da derinleştirmeyi hedefliyoruz. Bizim için bir eser siparişi, tekil bir üretim sürecinden ibaret değil; gelecekteki sergiler, yeni iş birlikleri ve sanatçının pratiğinde açılacak yeni yönler aracılığıyla gelişmeye devam eden uzun vadeli bir diyaloğun başlangıcıdır.
Yorumlar