top of page

Anlamlar ve anlatılar atlası olarak mimarlık

33 dakika önce
9 dakikada okunur

Yalın Mimarlık tarafından tasarlanan Manisa Kurtuluş Müzesi, kentin işgalden kurtuluşuna ve yeniden inşasına uzanan tarihini mimarlık ile küratoryal anlatının birlikte şekillendirdiği mekânlar aracılığıyla aktarıyor. Müzenin dokuz anlatı odasından kamusal parkına uzanan mekânsal kurgusundan hareketle mimarlığın anlatıcı rolünü, malzemenin bu anlatıdaki yerini ve yapının kentle kurduğu ilişkiyi inceliyoruz


Yazı: Sami Kısaoğlu



Manisa Kurtuluş Müzesi, Yalın Mimarlık, Manisa, 2025. Fotoğraf: Egemen Karakaya


Hayal gücü yalnızca geçmişi hatırlamaz, mekâna yeni anlamlar da kazandırır.


Pek sevdiğim Fransız filozof Gaston Bachelard, 1957 yılında yayımlanan, fenomenoloji ile şiirsel düşünceyi buluşturduğu Mekânın Poetikası isimli kitabının ilk bölümünde “Hayal gücü, gerçekliğin değerlerini artırır” cümlesini not düşer. ¹


Hayatta bazı görüntüler, sesler ya da cümleler, hiç beklemediğiniz bir anda yeniden belirir zihninizde; bir kitabın sayfasında vaktiyle altını çizdiğiniz bir söz, ıslıkla çaldığınız bir melodi ya da bir zamanlar karşısında uzun uzun durduğunuz bir imge. Bachelard’ın bu sözü de Manisa Kurtuluş Müzesi’nin odaları arasında dolaşırken zihnimde kıvılcımlanan cümlelerden biriydi. Yıllar sonra bu kez aynı cümlenin altını ben değil, içinden geçtiğim mekân çiziyordu.


23 ve 24 Ekim 2026 tarihlerinde Yalın Mimarlık’ın davetlisi olarak Manisa’ya gerçekleştirdiğimiz iki günlük mimari gezinin odağında Manisa Kurtuluş Müzesi yer alıyordu. Ziyaretimiz, TMMOB Mimarlar Odası’nın 20. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri kapsamında Yapı Dalı Ödülü’ne değer bulunan müzenin plaket çakma törenine de denk geliyordu. Kentin işgal, yıkım, kurtuluş ve yeniden kuruluş hikâyesini mekânsal bir deneyime dönüştüren müzede dolaşırken, Bachelard’ın satırlarına zihnimde taşıdığım başka kitaplar, metinler, görüntüler ve sesler de eklendi.


Yerin ruhunu düşünmek


Norveçli mimar ve mimarlık kuramcısı Christian Norberg-Schulz’un Genius Loci: Towards a Phenomenology of Architecture adlı eseri de bu kitaplardan biriydi. 1980 tarihli İngilizce baskısıyla mimarlık kuramının temel referansları arasında yer alan bu kitap, mimarlığın bir yerin karakterini nasıl kavrayıp somutlaştırabileceğini araştırır. Doğal çevre ile insanın kurduğu yerleşimler arasındaki ilişkiyi ele alırken, özellikle Prag, Hartum ve Roma’ya ayırdığı bölümlerde farklı yerlerin kendilerine özgü karakterlerini inceler. Mimarların çok sevdiği, sıklıkla kullandığı ve kitaba adını veren Latince “genius loci” ifadesi, kendi içinde katmanlı bir düşünce dünyasına açılır. Türkçede “yerin ruhu” olarak karşılık bulan kavram, mimarlıkta bir yeri başka yerlerden ayıran karakteri, atmosferi ve insanın o yerle kurduğu anlamlı ilişkiyi ifade eder. Bu ruh; ışığın, topografyanın, malzemenin, mekânsal düzenin ve yaşanan deneyimlerin birlikte oluşturduğu hissedilebilir bir bütünlüktür.²



Manisa Kurtuluş Müzesi, Yalın Mimarlık, Manisa, 2025. Fotoğraf: Egemen Karakaya, Hacer Bozkurt


Mimar Ömer Selçuk Baz ve Yalın Mimarlık ekibinin 2020’de tasarım çalışmalarına başladığı, 2023 - 2025 yılları arasında inşa edilen ve 29 Ekim 2025’te açılan Manisa Kurtuluş Müzesi’nde dolaşırken de bu bütünlüğü düşünüyordum. “Yerin ruhu” kavramı, yapının coğrafyayla ve kentin hafızasıyla kurduğu ilişkide somut bir karşılık buluyor. Yapının ana malzemesi olan tuğlanın bölgedeki uzun geçmişiyle kentin tarihinden sayfalar aynı mekânda ortak bir anlatıya dönüşürken, malzemenin, ışığın ve odalar arasındaki geçişlerin kurduğu atmosferde “yerin ruhu” fiziksel, tinsel ve düşünsel olarak duyumsanabilir hâle geliyor. Coğrafyayı, kent hafızasını ve yapı kültürünü buluşturan bu kavram, tıpkı bir avize kristalinden geçerek renklere ayrılan ışık gibi, müzenin farklı odalarında farklı karşılıklar buluyor.



Manisa Kurtuluş Müzesi, Yalın Mimarlık, Manisa, 2025. Fotoğraf: Egemen Karakaya


Dokuz odada bir kent hâfızası: Anlatıcı olarak mekân


Bu farklı karşılıklar, müzenin dokuz anlatı odasında belirginleşiyor. Proje metninde belirtilen on dört bağımsız tuğla mekânın içinde, girişin ardından ulaşılan dokuz oda tarihsel anlatıya ayrılıyor. Kentin geçmişi, her odada kendine özgü bir mekânsal dil kazanıyor. Işık, malzeme, ses ve hacim, anlatının nasıl hissedileceğini birlikte belirliyor. Burada odaların birbirleriyle kurduğu ilişkiye ayrı bir parantez açmak gerekiyor. Daralan, genişleyen, alçalan ve yükselen hacimler, bir odada hissettiğimiz duyguyu diğerine taşırken dönüştürüyor. İlerleyen satırlarda daha ayrıntılı değineceğim yangın odasında içimize çöken sıkışmışlık, panoramanın genişliğinde yerini ferahlığa bırakıyor. Kentin yıkımdan kurtuluşa uzanan hikâyesi, mekânlar arasındaki bu geçişte fiziksel, duygusal ve ruhsal bir karşılık buluyor. Ve böylelikle mimarlığın kendisi de hikâyeyi anlatan bir sese dönüşüyor.


Müzenin mimari ve küratoryal kurgusunun çıkış noktasında, kentin geçmişine ait envanterin sınırlılığı yer alıyor. Müzenin küratoryal içeriği HVL Studio bünyesinde geliştiren mimar ve küratör Heval Zeliha Yüksel, yangının ardından kalan malzemenin sınırlı oluşunun kendilerini arşiv ve sözlü tarih araştırmasına yönelttiğini anlatıyor. Fotoğraflar, telgraflar, haritalar ve tanıklıklar bir araya gelirken, bunların mekânda nasıl karşılık bulacağı da düşünülüyor. Mimarlığın anlatıcı rolü, bu araştırmayla birlikte geliştirilen bilinçli bir tasarım tercihine dönüşüyor.³



Manisa Kurtuluş Müzesi, Yalın Mimarlık, Manisa, 2025. Fotoğraf: Hacer Bozkurt


Ömer Selçuk Baz ve Heval Zeliha Yüksel’in gezi sırasında aktardıkları, mimari ile küratoryal içerik arasındaki birlikteliğin tasarımın başlangıcına uzandığını gösteriyor. Heval Zeliha Yüksel’in tarihsel araştırmalarla geliştirdiği anlatı, Ömer Selçuk Baz ve ekibinin mekânsal kararlarıyla birlikte şekilleniyor. Kentin geçmişindeki olaylar bir zaman çizelgesi üzerinde ilişkilendirilirken, onları anlatacak odalar da biçimleniyor. Her tema, kendi odasının büyüklüğüne, biçimine ve atmosferine yön veriyor.


Bu ortak üretim ve anlatı, mühendislerin, ustaların, peyzaj ve sergi tasarımı ekiplerinin katkılarıyla genişliyor. Ömer Selçuk Baz’ın Yalın Şeyler kitabındaki kendi yazısında iş birliğini tarif ederken kullandığı “Beraber yapmak, değişime, değiştirmeye açık olmak” sözleri, tasarımın sahada dönüşebilmesini de açıklıyor. Kitabın yazarı Banu Uçak’ın iş birliğini ele aldığı bölümde Yalın Mimarlık’ın çalışma biçimini, her paydaşın kendi virtüözlüğünü tasarıma yansıtabildiği bir caz grubuna benzetmesi burada anlam kazanıyor.


Büyük Manisa yangını


Mimariyle sergilemenin birlikte kurduğu anlatıyı, müzeye adımımızı atar atmaz karşılaştığımız yangın odasında hissediyoruz. Yangının izlerini vermek için yakılıp islendirilen yüzeyler, sesler ve görsel canlandırma, bizi Eylül 1922’de Manisa’nın büyük bölümünü harabeye çeviren felaketle karşı karşıya getiriyor. 


Odada duyduğumuz seslerin ve izlediğimiz görüntülerin ardında, geri çekilen Yunan işgal kuvvetlerinin farklı noktalarından ateşe verdiği bir kentin hikâyesi var. Eylül 1922’deki yangın sırasında halkın önemli bir kısmı dağlara sığınmış; Manisa’nın yanışı, kent hafızasında buradan izlenen bir felaket olarak yer etmiş.⁴ Gezi sırasında aktarıldığı üzere, odanın yüzeyleri de yangının izlerini vermek için özellikle yakılıp islendiriliyor. Müzenin sergilemesinden sorumlu küratör Heval Zeliha Yüksel’in gezi sırasında aktardığı ayrıntılardan biri, bu yıkımın önceden harita üzerinde planlanmış olmasıydı. Anlattığına göre, yangını çıkaracak birliklerin görev yerleri kent haritası üzerinde belirlenmişti. Kentin sokaklarını ve yapılarını gösteren harita, bu kez onların nasıl yok edileceğini belirlemek için kullanılıyordu.


Telgrafın sesi, bekleyişin sessizliği


Yangın odasının ardından üzerinde durmak istediğim telgraf odası, bizi bu kez felaketin öncesine, işgal tehdidinin giderek belirginleştiği 1919 yılına götürüyor. Odada tekrarlanan telgraf sesine, duvarda okuyabildiğimiz bir çağrı eşlik ediyor. Manisa’dan Sadrazamlık makamına gönderilen bu telgraf, tek bir sözcükle başlıyor: “Müstaceldir.” Acelenin nedenini ise ilerleyen satırlarda öğreniyoruz.


Telgrafta, İzmir’de yayımlanan Anadolu Gazetesi’nin 23 Ocak 1919 tarihli sayısında yer alan haberler aktarılıyor; bölgenin Yunanistan’a bırakılacağına ilişkin endişeler ve halka yönelik tehdit iddiaları İstanbul’a iletiliyor. Hükümetten beklenen, bu kaygıları giderecek kesin bir cevap. Manisa’nın dinî, idari ve ticari hayatından temsilcilerin imzaladığı metnin son cümlesi, odada duyduğumuz sesi de başka türlü dinlememize neden oluyor: “Ve makine başında cevab-ı âciline intizâr eyleriz.” Makine başında acil cevabınızı bekliyoruz.


Bu son satırı okuduktan sonra telgrafın tekrarlanan ritmine bir de bekleyiş ekleniyor. Birilerinin makinenin başında kalıp İstanbul’dan gelecek haberi beklediğini düşünüyorum. Duvardaki metin, o anın kaygısını sözcüklerle aktarırken odadaki ses, beklemenin nasıl bir duygu olduğunu hissettiriyor. Telgrafın başındaki “acele” ile sonundaki “bekliyoruz” arasında, odada geçirdiğimiz zamana da yayılan bir gerilim var.


Suya yansıyan görüntüler ve fotoğrafın tanıklığı


Yangın görüntüleri ve telgraf seslerinin ardından, müzenin bir başka odasında bu kez büyük Manisa yangını sonrasında çekilen fotoğrafların tanıklığıyla karşılaşıyoruz. Fransız banker ve hayırsever Albert Kahn’ın dünyayı belgelemek amacıyla başlattığı Archives de la Planète (Gezegen Arşivleri) projesi kapsamında çalışan fotoğrafçı Frédéric Gadmer’in çektiği kareler bunlar. Frédéric Gadmer, Ocak 1923’te Manisa’nın harabeye dönmüş sokaklarını renkli fotoğraflar ile kaydediyor. Lumière kardeşlerin geliştirdiği otokrom tekniğiyle çekilen bu fotoğraflarda, yangının ardından ayakta kalan duvarları, boşalan sokakları ve yıkıntıları görüyoruz.⁵


Bu fotoğraflarla, müzenin en karanlık mekânlarından biri olan sarnıçlı odada karşılaşıyoruz. Sırasıyla yanıp sönen dijital ekranlarda beliren harabe hâlindeki Manisa görüntüleri suya yansıyor; her fotoğraf, sudaki yansımasıyla birlikte karanlığın içinden belirip yeniden kayboluyor. Ekranların bu ritmi, fotoğrafların karşısında geçirdiğimiz zamanı da biçimlendiriyor. Bir görüntünün ardından diğerini beklerken, yıkımın farklı ayrıntılarına bakıyoruz. Suyun yüzeyinde ikinci kez beliren kent, bu karşılaşmanın dramatik etkisini güçlendiriyor.


Burada, bir önceki odada dikkatimi çeken tipografiye de bir parantez açmak istiyorum. Müzenin anlatısı, duvarlardaki yazıların biçiminde de karşılık buluyor. Yer yer silinmiş, bazı parçalarını kaybetmiş gibi görünen harfleri okurken eksik kısımları zihnimizde tamamlıyoruz. Bu yazılar, bana yangının kentin hafızasında açtığı boşlukları düşündürüyor. Geçmişi anlatan sözcükler de sanki anlattıkları kayıptan paylarını almış.


Panorama: Bir kubbenin altında bir kentin hafızası


Müzenin omurgası olarak nitelendirebileceğimiz ana kubbe, aynı zamanda müzenin sahiplendiği anlatının da odak noktasını oluşturuyor. Tarihsel olayları, savaş ve kahramanlık sahnelerini konu alan panorama resimleriyle tanınan ve Anıtkabir’deki Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi için de çalışmalar üretmiş olan Rus ressam Alexander Samsonov imzalı Yanmış Manisa panoraması, odalar boyunca izlediğimiz anlatıyı bu kubbenin altında yeniden kuruyor. Ressamın 2024’te verdiği ölçülerle 46 metre uzunluğa ve yedi buçuk metre yüksekliğe sahip olan, tuval üzerine yağlı boya panoramik resim, Manisa’nın yaşadığı yangından kurtuluşuna ve kentin yeniden imarına uzanan süreci üç sekanslı bir kompozisyon üzerinden sunuyor.⁶


Kentin farklı zamanlarıyla bakışımız arasında bağlantılar kuran bu dev resim, müzenin deneyime dayanan anlatısına dair yeni bir sayfa açıyor. Bir süre sonra bakışımı resimden kaldırıp kubbenin tuğla örgüsüne çeviriyorum. Manisa’nın tarihini anlatan resmin üzerinde, başka bir tarihin, yapı yapma bilgisinin izleri beliriyor. Hamamlardan camilere farklı yapılarda karşılaştığımız kubbe, burada bir kentin geçmişini anlatan panoramayı kuşatıyor. Bu tanıdık örtü biçiminin nasıl inşa edildiğini düşünürken bakışım, kubbenin merkezine doğru dönerek ilerleyen, çarkıfeleği andıran tuğla örgüsünü izliyor.


Ömer Selçuk Baz’ın gezi sırasında “balıksırtı Roma örgüsü” olarak adlandırdığı bu düzende, tuğlaların yönleri ve derzlerin birbirini nasıl takip edeceği, kubbenin geometrisiyle birlikte düşünülmüş. Ömer Selçuk Baz, İstanbul Serbest Mimarlar Derneği’nin Ekim–Kasım 2025 tarihli bülteninde yayımlanan söyleşisinde, “Özellikle ana kubbenin örümü tek başına büyük bir yapı dersi gibiydi” notunu düşüyor.⁷


Ömer Selçuk Baz’ın sözünü ettiği bu ders, geçmişten gelen bir yapım bilgisinin şantiyede, ustalarla birlikte yeniden öğrenilmesinde karşılığını buluyor. Çizimde öngörülen düzen, tuğlalar yerleştikçe sahada sınanıyor; karşılaşılan güçlükler, örgünün nasıl devam edeceğini yeniden düşünmeyi gerektiriyor. Panoramada kentin yeniden kuruluşunu izlerken, üzerimizdeki kubbede de tuğlayla kubbe örme bilgisinin ustaların ellerinde yeniden hayat buluşuna tanıklık ediyoruz.


Pişmiş toprak ile bir mekân inşa etmek



Manisa Kurtuluş Müzesi, Yalın Mimarlık, Manisa, 2025. Fotoğraf: Hacer Bozkurt


Kubbenin örgüsünde izlediğimiz bu yapım bilgisi, odalar boyunca bize eşlik eden tuğlanın müzedeki yerini de yeniden düşünmeme neden oluyor. Duvarlardan kemerlere, tonozlardan kubbelere uzanan tuğla, her odada farklı bir geometriye ve atmosfere katılıyor. Rengi, dokusu ve derzlerin ritmi, içinde dolaştığımız mekânların karakterini belirliyor.


Juhani Pallasmaa’nın The Eyes of the Skin: Architecture and the Senses kitabındaki bir düşüncesi burada karşılığını buluyor: “Mimarlık, kendimizle dünya arasında uzlaşma sanatıdır ve bu aracılık duyular yoluyla gerçekleşir.”⁸ Tuğlanın ışığı alan, gölgede kalan, kimi odalarda yangının izlerini taşıyan yüzeyleri, anlatılanları nasıl hissettiğimize de katkı sağlıyor. Odalar arasında ilerlerken aynı malzemenin böylesine farklı duygular uyandırabilmesinde, mimarlığın duyularımıza nasıl seslendiğini de hissediyoruz.


Gezi sırasında bize aktarılan bilgilere göre yapıda iki farklı boyutta, üç milyondan fazla tuğla kullanılmış. Aydın’daki Saray Tuğla Fabrikası, iki yıl boyunca olağan üretim programına ara vererek üretimini büyük ölçüde müzenin ihtiyacına ayırmış. Şüphesiz tuğlanın bölgedeki uzun geçmişi de bu malzeme seçimine başka bir anlam katıyor. 


Burada tuğla, mimarinin olduğu kadar anlatının da kurucu malzemesi. Odalarda hissettiğimiz sıkışmışlıkta, karanlığın yoğunluğunda ve ardından gelen ferahlıkta onun da payı var; müzenin dramatik etkisi, pişmiş toprağın mekânda aldığı biçimle güçleniyor. Ömer Selçuk Baz’ın İstanbulSMD Bülten’de yayımlanan söyleşisindeki ifadesiyle: “Soyamayacağınız bir yapı, sadece bedeni var: çıplak, giysisiz…”⁹ Yapıda hissettiğim samimiyet, biraz da malzemenin bu açıklığından geliyor.


Sardes Antik Kenti’nin Roma dönemi yapılarından Manisa’nın Beylikler ve erken Osmanlı dönemindeki taş-tuğla yapılarına uzanan bir yolculuğun şimdilik son durağındayız.


Bir parkın altı ve üstü: İki ayrı dünya ve çoğul anlamlar


İçeride odaların duvarlarını ve örtülerini kuran tuğla, dışarıda üzerinde yürüdüğümüz bir topografyaya dönüşüyor. Kısmen zeminin altına yerleşen müzenin tonozları ve kubbeleri, üstlerindeki parkın yükseltilerini biçimlendiriyor. İçeride bizi kuşatan hacimleri bu kez dışarıdan, peyzajın bir parçası olarak görüyoruz. Aynı mimari biçim, altında ve üstünde birbirinden farklı iki deneyime imkân veriyor.



Manisa Kurtuluş Müzesi, Yalın Mimarlık, Manisa, 2025. Fotoğraf: Hacer Bozkurt


Müze ile park arasındaki ilişki, odalarda dolaşırken de kendini hissettiriyor. Avlular ve geniş açıklıklar, anlatının yoğunlaştığı mekânlar arasında gün ışığıyla ve açık havayla yeniden karşılaştığımız aralıklar oluşturuyor. Bakışımız zaman zaman sergilenenlerden uzaklaşıp dışarıya yöneliyor. Parka çıktığımızda ise bu temas genişliyor; odaların arasından gördüğümüz gökyüzü, artık üzerimizde bütünüyle açılıyor.



Manisa Kurtuluş Müzesi, Yalın Mimarlık, Manisa, 2025. Fotoğraf: Hacer Bozkurt


İç bahçelerden birinde, bir duvarda karşımıza çıkan Ferdi Zeyrek adı ise beni Manisa’nın çok daha yakın bir kaybına götürüyor. Geçirdiği kaza sonucu 9 Haziran 2025’te hayatını kaybeden, kendisi de mimar olan önceki Büyükşehir Belediye Başkanı’nın adı burada yaşatılıyor. Bir asır önceki yıkımı ve yeniden kuruluşu anlatan müze, böylece kentin bugün hâlâ taze olan bir acısına da yer açıyor.


Odalar boyunca savaşın, yangının ve kaybın izlerini takip ettikten sonra parka çıkmak, benim için yeniden nefes almak anlamına geliyor. İçeride anlatılanların ağırlığı sürerken açık havada yürümek, bir süre durmak, çevremizde devam eden hayatı görmek, yaşadığımız deneyimle aramıza bir mesafe koymamızı sağlıyor. Parkın varlığı, ziyaretçinin duygusal ve bedensel ihtiyaçlarını da gözeten bir mimarlık düşüncesini görünür kılıyor.


Üstelik parkın hayatı, müze ziyaretiyle sınırlı değil. Yalın Mimarlık’ın proje metninde de belirtildiği gibi, burada yürüyen bir kentli, ayaklarının altındaki ağır tarihsel anlatıdan habersiz olabilir. Müzenin odalarında geçmişin kırılma anlarıyla karşılaşılırken yukarıda gündelik hayat kendi akışını sürdürebiliyor. Yapı böylece hem geçmişi öğrenmek için gelen ziyaretçiye hem de yalnızca açık havada vakit geçirmek isteyen kentliye yer açıyor.


Bana kalırsa park ile müzenin birlikteliğinin en etkileyici yanı da burada. Kentin uğradığı yıkımı düşünürken, aynı yerde hayatın devamına da tanık oluyoruz. Odalarda anlatılan yeniden kuruluş, yukarıda gündelik ve sade bir karşılık buluyor: yürümek, dinlenmek, birileriyle karşılaşmak. Geçmişin ağırlığından gündelik hayatın akışına geçmek için, yapının bize sunduğu yolu izlemek yetiyor.


Postlüd: Mekânın ardından


Manisa Kurtuluş Müzesi’nden ayrılırken, zihnimde sergilenen belgeler ve görüntüler kadar, onların karşısında durduğum mekânlar da kalıyor. Bir odanın karanlığı, telgrafın sesi, suya düşen bir görüntü, üzerimizde örülen kubbe… Mimarlık, bütün bu karşılaşmalar arasında bağlar kuruyor. Yazının başında düşündüğüm anlamlar ve anlatılar atlası da burada karşılığını buluyor: İçinde yürüdükçe sayfaları açılan, kendi hatırladıklarımız ve düşündüklerimizle genişleyen bir atlas.



Kaynakça 

1. Gaston Bachelard. La Poétique de l’espace (Mekânın Poetikası). Paris: Presses universitaires de France, 1957. Alıntı, I. bölümün ilk paragraflarındandır; dijital metin 1961 tarihli üçüncü baskıyı esas alır. Özgün metin

2. Christian Norberg-Schulz. Genius Loci: Towards a Phenomenology of Architecture. New York: Rizzoli, 1980. İngilizce baskı. 

3. Ömer Selçuk Baz ve Heval Zeliha Yüksel ile söyleşi. İstanbulSMD Bülten, sayı 05, Ekim–Kasım 2025, s. 12–17. Envanter ve ortak tasarım süreci için s. 12–14; “çıplak, giysisiz” yapı alıntısı için s. 16; ana kubbenin örümü alıntısı için s. 17. Sayfalar bültenin basılı numaralarıdır. Bülten PDF

4. Nejdet Bilgi. “1922 Manisa Büyük Yangını: Harîk-i Hâil”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (Özel Sayı), 2022, s. 231–251. DOI: 10.18026/cbayarsos.1103045. Yangının seyri, halkın dağa sığınması ve Ocak 1923 tarihli Albert Kahn arşivi fotoğrafları için. Makale

5. Nejdet Bilgi. “1922 Manisa Büyük Yangını: Harîk-i Hâil”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (Özel Sayı), 2022, s. 231–251. DOI: 10.18026/cbayarsos.1103045. Yangının seyri, halkın dağa sığınması ve Ocak 1923 tarihli Albert Kahn arşivi fotoğrafları için. Makale

6. Zehra Tekeci ve Emine Zehra Ünal. “Rus ressam Samsonov: ‘Büyük Manisa Yangını’nı dev panorama eserine işliyor”, Anadolu Ajansı, 1 Şubat 2024. Panorama ölçüleri ressamın yapım aşamasındaki açıklamasına aittir. Haber/Sanatçıyla söyleşi

7. İstanbulSMD Bülten, sayı 05, Ekim–Kasım 2025, s. 17 8. Juhani Pallasmaa, The Eyes of the Skin: Architecture and the Senses, 2. basım, Chichester: John Wiley & Sons, 2005, s. 72.

9. İstanbulSMD Bülten, sayı 05, Ekim–Kasım 2025, s. 17


Yorumlar


Bu gönderiye yorum yapmak artık mümkün değil. Daha fazla bilgi için site sahibiyle iletişime geçin.

Bütün yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Yazı ve fotoğrafların tüm hakları Unlimited’a aittir. İzinsiz alıntı yapılamaz.

All content is the sole responsibility of the authors. All rights to the texts and images belong to Unlimited.

No part of this publication may be reproduced or quoted without permission.

Unlimited Publications

Meşrutiyet Caddesi No: 67 Kat: 1 Beyoğlu İstanbul Turkey

Follow us

  • Black Instagram Icon
bottom of page