Rüyalara uzanan çağdaş bir opera: TIME


Haziran ayı boyunca devam eden 74. Hollanda Festivali, 27 Haziran Pazar günü, Türkiye saati ile 17:00’de ünlü Japon besteci Ryuichi Sakamoto’nun TIME isimli operasının sahneden naklen yayınıyla sona eriyor


Ryuichi Sakamoto, TIME operasından, Fotograf: Sanne Peper


74. Hollanda Festivali’nin ortak sanatçılarından biri olan Ryuichi Sakamoto’nun ölen bir kadının mezarının başında oturan ve tüm zaman kavramını yitirerek rüya alemine dalan bir adam hakkında kurguladığı son işi TIME, festivalde 18 Haziran tarihinde dünya prömiyerini yaptı. TIME‘ın sahneleneceği, Amsterdam’ın eski gazhanelerinden birinden kültür ve etkinlik merkezine dönüştürülmüş olan etkileyici Gashouder-Westergas yapısı ise, iki sene önce Karl Heinz Stockhausen’in devasa yapıtı LICHT (Nur) opera dizisinden seçilmiş ve üç gün süren muazzam aus LICHT (NUR’dan) gösterisine ev sahipliği yapmıştı.


Bir Oscar/Akademi, iki Altın Küre ve bir Grammy ödüllü, Brezilya hükümetinden Cavaleiro Admissão Nişanı ve Fransız hükümetinden Ordre des Arts et des Lettres sahibi Ryuichi Sakamoto, Nagisa Oshima'nın ünlü Mutlu Noeller Bay Lawrence (1983) filminin müziklerini yapmasının yanısıra David Bowie ile birlikte filmin protagonistlerinden birini canlandırmıştı. Bernardo Bertolucci'nin Son İmparator (1987) ve Esirgeyen Gökyüzü (1990) Sakamoto’nun bestelerinin etkisiyle de sinefillerin unutulmaz filmleri arasında yer alıyor. Gırtlak kanserinden kurtulması sürecinde geçen zamanın sesli bir portresini çizdiği 2017 tarihli albümü async sonrasında "Müzik, iş ve hayatın hepsinin bir başlangıcı ve bir sonu var. Şimdi yapmak istediğim şey zamanın kısıtlamalarından kurtulmuş bir müzik" diyen Sakamoto, Fukushima felaketinden sonra 2012'den başlayarak her yıl nükleer enerjiyi protesto etmek için Kraftwerk de dahil olmak üzere birçok tanınmış sanatçının katıldığı müzik etkinliği NO NUKES'i düzenledi.


Ryuichi Sakamoto, TIME operasından, Fotograf: Sanne Peper


TIME operası için Soseki Natsume'nin 1908’de yayınlanan sürreal kısa öykü dizisi Yume jūya (Rüyaların On Gecesi)’nin ilk hikâyesinden esinlenen Sakamoto bu projesinde zaman olgusunu ve insan ile doğa arasındaki ilişkiyi sorguluyor: “Yaşarız ve ölürüz. Ve biz öldükten sonra vücudumuz bir sonraki varlığın parçası olur. Bu Samsara'nın kendisi, dünyadaki yaşam döngüsü. Rüyalarda bu zamansal yapılar doğrusal değildir. Her şey yoğunlaşmıştır.”

Sakamoto’yla ilk defa 1999’da LIFE adlı ilk operasında çalışan ve o zamandan günümüze birlikte yaklaşık 20 proje üretmiş olan yönetmen ve görsel sanatçı Shiro Takatani TIME‘ı sahnelerken büyülü unsurlara sahip geleneksel Japon dans tiyatrosu Mugen Noh'dan ilham almış. Takatani’nin mekânsal tasarımında başrol oynayan su öğesi ayna etkisiyle içinde yaşanan zamanı geçmişe ve geleceğe bakarak çoğaltıyor. Bu sayede zamansal ve mekânsal olarak yaratılan ve sonsuza dek sürecek gibi görünen rüya alemi deneyiminde dansçı Min Tanaka “insanlık”ı canlandırırken, shō (bambudan yapılmış geleneksel Japon ağız armonikası) icracısı Mayumi Miyata hareket ve ses/müzik aracılığıyla “doğa”yı temsil ediyor.


Ryuichi Sakamoto, TIME operasından, Fotograf: Sanne Peper

27 Haziran'da Türkiye saati ile 17:00’de sahneden naklen yayınlanacak TIME operası için biletleri Holland Festival’in İnternet sitesi üzerinden temin edebilirsiniz.

38 görüntüleme